ÖZET: Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait muhasebe kayıtları incelenerek, mevduat faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği saptanmıştır. Mevzuata göre, gelir ve giderler netleştirilmeden kaydedilmelidir. Tahakkuk eden faiz gelirleri stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmesi ve buna ilişkin stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında kaydedilmesi gerekir. İdare, mevduat faiz gelirlerini brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmiş olsa da ilk altı aya ilişkin düzeltme kayıtları yapılmamıştır. Bu durum, 600.05.01.09.30 kodunda izlenen mevduat faizlerinin ve 630.03.04.03.01 kodunda izlenen vergi ödemeleri ve benzeri giderlerin eksik görünmesine neden olmaktadır.

BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Muhasebe kayıtları incelendiğinde, tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; “Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir” denilmektedir.
Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkesi” başlıklı 6’ncı maddesinin (a) fıkrasında; “Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Denetim tespiti sonucunda İdare 2023 yılının ikinci altı ayından itibaren mevduat faiz gelirlerini brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmiş olsa da ilk altı aya ilişkin düzeltme kayıtları yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre, mevduat faizlerinin net tutar olarak kaydedilmesi şeklinde yapılan hatalı muhasebeleştirme dolayısıyla 600.05.01.09.30 kodunda izlenen mevduat faizlerinin ve 630.03.04.03.01 kodunda izlenen vergi ödemeleri ve benzeri giderlerin eksik görünmesine neden olmaktadır.