BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdareye ait vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesine göre, gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilmelidir.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet sonuçları tablosu ilkesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, mevduat faizlerinin net tutar üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı, bu nedenle 600.05.01.09.03 hesap kodunda izlenen mevduat faiz gelirleri ile 630.03.04.03.01 hesap kodunda izlenen vergi ödemeleri ve benzeri giderlerin muhasebe kayıtlarında 184.286,74 TL eksiği ile yer aldığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar hesaplanan brüt faiz tutarının 600 Gelirler Hesabının alacağında, bu faiz tutarından kesilen verginin ise 630 Giderler Hesabının borcunda izlenmesi nedeniyle İdarenin faaliyet sonuçları değişmeyecekse de mevduatlardan sağlanan faiz kazancının net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi işlemi gelir ve giderlerin gayrisafiliği ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
Vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi ve faiz gelirlerinden yapılan vergi ve diğer kesintilerin gider olarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirleri net tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, gelir ve giderler netleştirilmeden kaydedilmelidir. İnceleme sonucunda, mevduat faizlerinin net tutar üzerinden kaydedilmesi nedeniyle muhasebe kayıtlarında 184.286,74 TL eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, gelir ve giderlerin gayrisafiliği ilkesine aykırıdır; dolayısıyla faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi ve kesintilerin gider olarak kaydedilmesi gerekmektedir.