|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesine ait vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesi sürecinde bazı uyumsuzluklar tespit etmiştir. Faiz gelirleri, net tutar üzerinden kaydedilmişken, banka tarafından yapılan vergi kesintileri muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim bulgularına göre, mevduat faiz gelirleri, kesilen stopaj düşüldükten sonra muhasebeleştirilmiş ve bu durum, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı arasında tutarsızlıklara yol açmıştır. Ayrıca, banka hesabına yatırılan tutar yerine, sadece faiz gelirleri kaydedilmiş, bu da bütçe gelirleri hesaplarının doğru bilgi vermemesine neden olmuştur. Bu bağlamda, mevzuat hükümleri doğrultusunda, tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabında izlenmesi ve stopaj kesintilerinin 630 Giderler Hesabında kaydedilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda, banka hesabına yatırılan tutarın 800 Bütçe Gelirleri Hesabına doğru bir şekilde kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdareye ait vadeli mevduat hesaplarına tahakkuk eden faiz tutarlarının gelir hesaplarına net olarak kaydedildiği, banka tarafından faiz geliri üzerinden yapılan vergi kesintisinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları ve ilkeleri ile genel yönetim muhasebe standartları, kuralları ve uygulanması” başlıklı 42’nci maddesinde kurumların muhasebesinin Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ikinci bölümündeki bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği ifade edilmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri Safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesine göre gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilmelidir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabının işleyişini düzenleyen 57’nci maddesinde, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının banka hesabına, tevkifat tutarları nın 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, banka hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
İdarenin bu konudaki uygulamasında ise bankalardaki vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirleri net tutarlar üzerinden, diğer bir ifadeyle gelir vergisi stopajı düşülerek muhasebeleştirilmektedir.
Yapılan incelemelerde 1567, 1956, 1981, 2374, 3757, 4154 ve 4578 numaralı yevmiye kayıtlarında mevduat faiz tutarının gelirlere alınmasına rağmen, kesilen stopajın 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına borç kaydı yapıldığı görülmüştür. Öte yandan, bu yevmiyelerde 800 Bütçe Gelirleri Hesabına da banka hesabına yatırılan tutar yerine 600 Gelirler Hesabına alacak yazılan tutar kaydedilmiştir.
Bu suretle, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı, 600 Gelirler Hesabı, 630 Giderler Hesabı ile 805 Gelir Yansıtma Hesabı ve 800 Bütçe Gelirleri Hesabı doğru bilgileri göstermemektedir.
Anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630 Giderler Hesabında izlenmesi, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına da banka hesabına yatırılan tutarın kaydedilmesi gerekmektedir.