ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin vadeli mevduat faiz gelirleri, stopaj kesintisi yapılmadan önceki net tutar üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Bu durum, 600-Gelirler ve 630-Giderler Hesaplarının 93.631,15 TL eksik görünmesine yol açmıştır. İdare, 2023 mali yılı itibarıyla gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiş, ancak 2022 yılı mali tablolarında düzeltici bir etki sağlamamıştır.

BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapılan incelemeler neticesinde idarenin vadeli mevduatlarına ilişkin tahakkuk eden faiz gelirinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri Safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; “Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı yönetmeliğin “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (a) fıkrasında; “Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, idarenin vadeli mevduatlarına ilişkin faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önce 600-Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak yapılan stopajın ise 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak İdare vadeli mevduatlarına ilişkin tahakkuk eden faizi stopaj kesintisi yapıldıktan sonra kalan net tutar üzerinden muhasebeleştirmiş, dolayısıyla 630-Giderler Hesabını hiç kullanmamıştır.
Mevduat faizlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi, kurumun mali tablolarında yer alan 600-Gelirler Hesabı ile 630-Giderler Hesabının 93.631,15 TL eksik görünmesine yol açmaktadır.
Kamu idaresince verilen cevapta; vadeli mevduat hesaplarından elde edilen her türlü gelirlerin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiğinin tespit edildiği, ilgili tespit ile alakalı faiz gelirlerin stopaj giderlerinin 630-Giderler hesabında muhasebeleştirilmesi için gerekli işlemlerin yapıldığı, 2023 mali yılı itibarıyla gayrisafilik ilkesi gereği 600-Gelirler Hesabı ile birlikte 630-Giderler Hesabı kullanılarak stopaj giderlerinin izlenmesinin sağlandığı ve ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda işlem tesis edilmeye başlanıldığı ifade edilmiştir. Ancak İdare tarafından gerçekleştirilen söz konusu işlemlerin 2022 yılı mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, idarenin vadeli mevduatları için tahakkuk eden faiz gelirlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.