BULGU: Mevzuatında Öngörülen Oranda Engelli Personel ve Sosyal Hizmet Kapsamında Personel İstihdam Edilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirlenen sayıda engelli personel ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında istihdam edilmesi gereken personelin çalıştırılmadığı görülmüştür.
İdare tarafından istihdam edilecek personelden bir kısmının seçimi mevzuatta öngörülen şartlar dâhilinde İdarenin inisiyatifine bırakılmış, bir kısım personelin istihdam zorunluluğu ise kanunlarla güvence altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 53’üncü maddesinin birinci fıkrasında, kurum ve kuruluşların bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli çalıştırmak zorunda olduğu; %3’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun toplam dolu kadro sayısının dikkate alınacağı belirtilerek, İdare tarafından istihdam edilmesi gereken engelli personel yükümlülüğü açıklanmıştır.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun Ek 1’inci maddesinde ise haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların kamu kurumlarında istihdamı düzenlenmiş; kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde birinin bahsedilen kişilere ayrılacağı, serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibinin istihdam edileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un Ek 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kurumların da bu madde kapsamında istihdamla yükümlü olduğu, söz konusu kadro ve pozisyonların Devlet Personel Başkanlığına bildirilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Yapılan incelemede engelli memur istihdam zorunluluğu ile Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca istihdam edilmesi gereken personele ilişkin zorunluluğa uyulmadığı görülmüştür. Söz konusu istihdam eksikliğini gösteren tabloya aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 10: Mevzuat Gereği Çalıştırılması Gereken Personel
| Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) | Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) | Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) | Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) | Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) | Engelli Personel İstihdamı (657/53. Madde) |
| Personel Türü | Toplam Sayı (Hesaplamaya Dahil Edilmesi Gereken) |
Çalıştırılması Gereken Yasal Oran (%) | Çalıştırılması Gereken Engelli Personel Sayısı | Çalışan Engelli Personel Sayısı |
Eksik İsihdam |
| Memur Personel | 195 | 3 | 6 | – | 6 |
| 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında | 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında | 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında | 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında | 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında | 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında |
| Personel Türü | Toplam Sayı (Hesaplamaya Dahil Edilmesi Gereken) |
Çalıştırılması Gereken Yasal Oran (%o) | Çalıştırılması Gereken Engelli Personel Sayısı | Çalışan Engelli Personel Sayısı |
Eksik İsihdam |
| Memur+Sözleşmeli+İşci | 589 | 1 | 1 | – | 1 |
| Yukarıdaki ta | bloda ayrıntıları görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun kapsamında | bloda ayrıntıları görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun kapsamında | bloda ayrıntıları görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun kapsamında | bloda ayrıntıları görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun kapsamında | bloda ayrıntıları görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun kapsamında |
çalıştırılması zorunlu olan 6 engelli personelin istihdamı sağlanamamıştır. Aynı şekilde 2828
sayılı Kanun kapsamında çalıştırılması gereken 1 personel de istihdam edilmemiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katılındığı ve gerekli çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdare tarafından mevzuatında belirtilen oranda çalıştırılması zorunlu kılınan personelin istihdam edilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında gerekli engelli personel istihdamını gerçekleştirmemiştir. 657 sayılı Kanun’a göre, toplam kadro sayısının %3’ü oranında engelli personel çalıştırılması zorunluyken, bu yükümlülüğe uyulmamıştır. Ayrıca, Sosyal Hizmetler Kanunu gereği istihdam edilmesi gereken 1 personel de çalıştırılmamıştır. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek gerekli çalışmaların başlatılacağını belirtmiştir. |