|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin borç stokunun mevzuatta belirlenen limitleri aştığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68’inci maddesi, belediyelerin iç ve dış borç stokunun, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını geçemeyeceğini ifade etmektedir. Ayrıca, iç borçlanmanın yüzde onunu aşması durumunda, belediye meclisinin salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın onayı gerekmektedir.
2024 yılı için belirlenen borç limiti, 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı olan 44.134.504,37 TL’nin %58,46 oranında artırılmasıyla 69.935.535,62 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin toplam borçlarının 83.261.767,31 TL olduğu ve borçlanma limitinin 13.326.231,69 TL oranında aşıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve mevzuata uygun işlemler yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, belediyenin borç stoku yasal sınırın altına inene kadar yeni borçlanma yapılmaması gerektiği, ayrıca yüzde onluk sınırın aşılması durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan onay alınmasının önem taşıdığı vurgulanmaktadır. |
BULGU: Mevzuatta Belirtilen Borçlanma Limitinin Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin borç stokunun, mevzuatta belirtilen limiti aştığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı 68’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarının, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamayacağı belirtilmiştir.
Anılan maddenin (e) bendinde; belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı ile yüzde onunu geçen iç borçlanmayı ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yapabileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Belediyenin faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarının, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamayacağı, bu miktarın yüzde onunu geçen iç borçlanmanın ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yapabileceği anlaşılmaktadır.
Belediyenin 2024 yılı için borç limiti tutarı; 2023 yılı kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı olan 44.134.504,37 TL’nin 2024 yılında belirlenmiş olan yeniden değerleme oranında (%58,46) artırılması sonucu elde edilen 69.935.535,62 TL’dir.
Yapılan incelemede, Belediyenin kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakları toplamının 83.261.767,31 TL olduğu ve borçlanma limitinin 13.326.231,69 TL tutarında aşıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususların dikkate alınarak, mevzuata uygun işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Belediyenin borç stoku yasal sınırın altına ininceye kadar borçlanma yapılmamasının ve yüzde onluk sınırın aşılması söz konusu olduğunda ise borçlanma yapılmadan önce Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından onay alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.