|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kırıkkale Belediyesi’nin borç stokunun, Belediye Kanunu’nda belirlenen yasal sınırı aştığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68’inci maddesi, belediyelerin borçlanma limitlerini belirlerken, bu limitin en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını geçemeyeceğini ifade etmektedir. Kırıkkale Belediyesi’nin 2021 yılı sonu itibarıyla kesinleşen bütçe geliri 329.929.231,37 TL olarak belirlenmiş ve %36,20’lik yeniden değerleme oranı uygulandığında 2022 yılı için borçlanma sınırı 449.363.613,13 TL olmuştur.
Ancak, 2022 yılı sonu itibarıyla belediyenin borç stoku 851.038.456,94 TL olarak gerçekleşmiştir. Bu durumda, yasal borçlanma sınırı 401.674.843,81 TL aşılmıştır. İçişleri Bakanlığı’nın yayımladığı genelgeye göre, borçlanma sınırının belirlenmesinde İller Bankası kredileri, banka kredileri, dış krediler, Hazineye olan borçlar ve diğer yükümlülükler dikkate alınmalıdır. Kamu İdaresi, bu durumun kabul edildiğini ve gerekli çalışmaların yapılacağını belirtmiştir. Borçlanma işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Mevzuatta Belirtilen Borçlanma Sınırının Aşılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin 2022 yılı borç stokunun Belediye Kanunu’nda belirtilen yasal üst sınırı aştığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı 68’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarının, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamayacağı; bu miktarın büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanacağı” ifade edilmiştir.
Kanun’un 68’inci maddesine istinaden İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan 21.02.2005 tarihli ve 45201 sayılı Genelge’ye göre de, İdarenin borçlanma sınırın tespitinde; İller Bankası kredileri ve faizleri, banka kredileri ve faizleri, dış krediler ve faizleri, Hazineye olan borçlar ve faizleri, piyasa borçları (bütçe emanetleri), vergi ve sosyal güvenlik borçlarının tamamı dikkate alınmalıdır.
Kırıkkale Belediyesinin 2022 yılı sonu itibariyle borç stokuna ilişkin yapılan hesaplamaya göre 2021 yılı sonu itibariyle kesinleşen bütçe geliri 329.929.231,37 TL’dir. Bu tutara %36,20’lik yeniden değerleme oranı uygulandığında, 2022 yılının borçlanma sınırı 449.363.613,13 TL olmaktadır. İdarenin 2022 yılı sonu itibariyle borç stoku 851.038.456,94TL olarak gerçekleşmiştir. 5393 sayılı Kanun ve mezkûr Genelge’de belirtilen unsurlar dikkate alındığında borç sınırı 401.674.843,81 TL aşılmıştır. 2022 yılı borç tablosu aşağıdaki gibidir.
Tablo 10: 2022 Yılı Borç Stoku ve Gelir Karşılaştırma Tablosu
| Hesap Adı ve Kodu | Taşınır Hesabının Adı | 31.12.2022 İtibariyle Bakiye |
| 300 | Banka Kredileri Hesabı | 0,00 |
| 320 | Bütçe Emanetleri Hesabı | 619.387.611,97 |
| 360 | Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı | 0,00 |
| 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı | 0,00 |
| 368 | Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı |
44.235.243,46 |
| 381 | Gider Tahakkukları Hesabı | 0,00 |
| 400 | Banka Kredileri Hesabı | 37.783.556,38 |
| 438 | Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taklitlendirilmiş Borçlar Hesabı |
141.226.151,66 |
| 481 | Gider Tahakkukları Hesabı | 8.405.893,47 |
| Toplam | 851.038.456,94 | |
| En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri | 329.929.231,37 | |
| Yeniden Değerleme Oranı ile Hesaplanan Tutar | 449.363.613,13 |
Kamu İdaresi cevabında, yukarıda belirtilen husus kabul edilmiş olup; gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
İdare tarafından borçlanma işlemlerinde mevzuatta belirtilen borçlanma hükümlerine uyulması gerekmektedir.