|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı mal, hizmet ve yapım işi ihalelerine ait taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, mevzuatta belirtilen parasal sınırları aşmasına rağmen ön mali kontrole tabi tutulmamıştır. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 13. maddesi, kontrol süreçlerinin nasıl yürütüleceğine dair detaylar sunmakta; uygun görülen işlemler için yazılı görüş düzenlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları için belirlenen sınırlar, mal ve hizmet alımları için beş milyon Türk Lirası, yapım işleri için ise on beş milyon Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Bu tutarların aşılması durumunda, ilgili belgelerin mali hizmetler birimine gönderilmesi ve kontrol edilmesi zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, bazı belgelerin bu süreçten muaf tutulduğu tespit edilmiştir. Önceki yıl da benzer bir bulguya rastlanmış, ancak idare tarafından gerekli düzeltici adımlar atılmamıştır. Sonuç olarak, mali işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi ve gerekli kontrollerin sağlanabilmesi için, taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının sözleşme imzalanmadan önce mali hizmetler birimine iletilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali hizmetler biriminin yazılı görüş düzenleme yükümlülüğünü yerine getirebilmesi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Mevzuatta Belirtilen Sınırı Aşan Taahhüt Evrakı ve Sözleşme Tasarılarının Ön Mali Kontrole Tabi Tutulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yapılan mal, hizmet ve yapım işi ihalelerinden bir kısmına ilişkin taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da belirtilen parasal sınırları aşmasına rağmen ön mali kontrole tabi tutulmadığı tespit edilmiştir.
İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Kontrol usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“Harcama birimlerinde ve malî hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, malî karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür veya yazılı görüş düzenlenir.
Malî karar ve işlemin uygun görülmemesi halinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tâbi karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine gönderilir.
Malî hizmetler birimince, Usul ve Esasların 17 ve 26 ncı maddeleri uyarınca yapılan kontrollerde yazılı görüş düzenlenmesi zorunludur. Bu yazıda, yapılan kontrol sonucunda malî karar ve işlemin uygun görülüp görülmediği, uygun görülmemişse nedenleri açıkça belirtilir. Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan malî karar ve işlemlerde, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.”,
“Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları” başlıklı 17’nci maddesinde ise;
“İdarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için beş milyon Türk Lirasını, yapım işleri için on beş milyon Türk Lirasını aşanlar kontrole tâbidir. Bu tutarlara katma değer vergisi dahil değildir.
Kontrole tâbi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından malî hizmetler birimine gönderilir.
Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; idarelerce yapılan harcamalara ilişkin taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından mal ve hizmet alımları için beş milyon Türk Lirasını, yapım işleri için on beş milyon Türk Lirasını aşanlar ön mali kontrole tabi olup Mali Hizmetler Birimince yazılı görüş verilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede idare tarafından yapılan ihalelerin bir kısmına ait taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının mevzuatta belirtilen parasal sınırları aşmasına rağmen mali hizmetler birimince ön mali kontrole tabi tutulmadığı tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak mevzuatın emredici hükümlerine uygun olarak mali işlemlerin doğru bir şekilde yapıldığının kontrolü ve mali hizmetler biriminde taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının kontrolü sonucunda düzenlenmesi zorunlu olan yazılı görüşlerin verilebilmesi için yukarıda belirtilen Esaslar’da yer verilen tutarları aşan taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının sözleşme imzalanmadan önce Mali Hizmetler Birimine gönderilmesi gerekmektedir.