Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Arasında Yapılan Protokol Çerçevesinde Yapılan Harcamaların Kapsamının Belirlenmemesi (Sayıştay)

BULGU: Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Arasında Yapılan Protokol Çerçevesinde Yapılan Harcamaların Kapsamının Belirlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) arasında imzalanan Eğitimde İş Birliği Düzenlenmesine Dair Protokol kapsamında TRT tarafından yapılacak işlerin niteliği ve bu işler karşılığında ödenecek tutarlar belirlenmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanunu’nun 26’ncı maddesinde bütçenin yıllık olma ilkesi doğrultusunda bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceği ve yüklenme süresinin malî yılla sınırlı olacağı hükmüne yer verilmiştir.
Bakanlık ile TRT arasında 2020 yılında imzalanan “Eğitimde İşbirliği Düzenlenmesine Dair Protokol” kapsamında, TRT tarafından hazırlanan veya temin edilen, eğitim alanında kullanılabilecek ve telif hakları yönünde sorun teşkil etmeyecek içerikler MEB’e bağlı eğitim platformlarında yayımlanmakta ve bu içeriklerden tüm kullanıcılar ücretsiz olarak faydalanmaktadır.
Söz konusu Protokol’e ek olarak imzalanan Protokol’ün (Bundan sonra Ek Protokol olarak anılacaktır.) 3.1.4 maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının uzaktan eğitim kanallarında yayınlanacak eğitimle ilgili tüm içeriğin oluşturulmasında içeriğin üretimi için katkıda bulunacak TRT çalışanları dışında bulunan kadro, içerik sahibi, tüm icracılar, bağlantılı hak sahipleri, eser sahipleri ve ilgililerden muvafakatname ve hak devirleri alınmasından, bu kişilere ödeme yapılmasından ve bu kapsamda gerekli diğer iş ve işlemlerin yapılmasından tek başına sorumlu olduğu ve yine 3.2.1 maddesinde ise uzaktan eğitim kanallarının kurulum, yapım, yayın ve iletimle ilgili TRT’nin kendi imkanları ile karşılayamadığı tüm hizmetlerin ödemelerinin Bakanlık tarafından karşılanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemelerde, Ek Protokol’de TRT’ye yapılacak ödemelere ilişkin harcama kalemlerinin niteliğinin ve tutarının net olarak belirlenmediği, TRT tarafından 2020-2023 yılları arasındaki yayınlar için yapılan muhtelif harcamalara ilişkin 15.395.963,00 TL’nin Bakanlıktan talep edildiği, Bakanlığın ise yapılan hizmetin TRT imkanlarıyla karşılanıp karşılanamayacağı hususunda bir değerlendirme yapmadan geçmişe yönelik tüm ödemeleri tek seferde ödediği tespit edilmiştir. Ayrıca Protokol’de uydu iletim ücretlerinin nasıl ve ne kapsamda ödeneceğine dair net bir hüküm bulunmadığı halde, TRT tarafından söz konusu döneme ait yayınlar için Türksat Uydu Haberleşme ve Kablo TV İşletme A.Ş.’ye ödenen 4.437.561,29 ABD Doları tutarındaki harcamanın da TRT’ye ödendiği görülmüştür.
Protokol’de alınacak hizmetin kapsamının, niteliğinin ve tutarının belirlenmemesi ve birden fazla yılı ilgilendiren harcamaların tek seferde ödenmesi; bir taraftan kamu kaynaklarının mevzuata uygun kullanımına, diğer taraftan Bakanlık tarafından TRT’ye yaptırılan programların bütçesi daha önce belirlenmemiş olduğundan bütçenin yıllık olma ilkesine ve bütçe disiplininin sağlanmasına risk teşkil etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; TRT ile yapılan yeni protokol ile kanal sayısının üçten bire düşürüldüğü, TURKSAT’a ödenecek frekans bedelinin Bakanlık tarafından karşılanacağı, bunun dışında TRT tarafından yapılacak ve temin edilecek içerikler için herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtilerek daha önceki protokol ve ek protokol kapsamındaki ödemelere yönelik belirsizliklerin giderildiği ifade edilmiş olsa da, yeni Protokol’de de Bakanlığın, EBA kanallarında yayınlanacak hazır içeriklere ilişkin TRT’ye hangi koşullarda ve ne şekilde ödeme yapılacağına ilişkin hükümlere yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Bakanlık ile TRT arasında imzalanan Eğitimde İş Birliği Düzenlenmesine Dair Protokol çerçevesinde Bakanlık tarafından TRT’ye hazırlatılan her bir içerik ve bu kapsamda yaptırılacak diğer işler hizmet alımı niteliğinde olup TRT’den alınacak hizmetin kapsamına, niteliğine ve bedeline ilişkin hükümlere Protokolde net bir şekilde yer verilmesi ve ödemelerin bu doğrultuda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.