ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin mizanı ile taşınır icmal cetveli arasında önemli uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre, taşınır mal yönetim hesabının muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması gerektiği vurgulanmakta, bu uyumsuzlukların giderilmesi için taşınırların fiili durumlarının belirlenip kayıtların buna uygun hale getirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

BULGU: Mizan ve Taşınır İcmal Cetvelinin Birbiri İle Uyumsuz Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapılan incelemede birleştirilmiş veriler defterinden türetilen mizan ile taşınır icmal cetveli arasında büyük farklar olduğu tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu oldukları ve bu sorumluluklarını taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri ifade edilmiştir. Ayrıca “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde:
“…(3) Taşınır mal yönetim hesabı, taşınır kayıt yetkililerince aşağıdaki şekilde hazırlanır:
a) Sayım Kurulu tarafından onaylanan Taşınır Sayım ve Döküm Cetveline dayanılarak ilgisine göre Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli, Müze Yönetim Hesabı Cetveli veya Kütüphane Yönetim Hesabı Cetveli düzenlenir.
b) (a) bendine göre düzenlenen ve taşınır kontrol yetkilisi tarafından da imzalanan cetveller muhasebe kayıtlarına uygunluğu yönünden kontrol edilerek onaylanmak üzere muhasebe yetkilisine gönderilir…
c) Muhasebe yetkilisince muhasebe kayıtlarına uygunluğu onaylanan cetvellerin ekine Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli ile varsa sayımda noksan ve/veya fazla bulunanların çıkış ve/veya girişine ilişkin Taşınır İşlem Fişleri eklenir ve bir dosya halinde harcama yetkilisine sunulur.”
Denilmektedir. Bu hükümlere göre taşınır mal yönetim hesabı cetvelinin muhasebe kayıtlarına uygunluğunun sağlanması gerekmektedir. Ancak, mizan ve taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli arasında aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
Aşağıdaki tabloda gösterilen tutarsızlıkların giderilebilmesi için idare taşınırlarının fiili durumları tespit edilmeli ve kayıtlar bununla uyumlu hale getirilmelidir. Taşınır kayıt işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri gereğince taşınırların fiziki durumunu yansıtacak biçimde ve mali tablolar ile taşınır yönetim hesabının uyumlu oluşturulması gerekmektedir.
Tablo 7: Taşınır Kayıtlarının Karşılaştırması

Mizan Mizan Mizan Taşınır İcmal cetveli Taşınır İcmal cetveli Taşınır İcmal cetveli Taşınır İcmal cetveli Taşınır İcmal cetveli Taşınır İcmal cetveli
Hesap düzey Kod. 2. Toplam Borç (A) Toplam Alacak (B) Toplam Borç Bakiye
(C)
Yıl içinde giren + gecen yıldan
devreden (D)
Toplam Borç (yıl içinde giren + gecen yıldan devreden) farkı (E)=A-D Yıl içinde çıkan (F) Toplam Alacak- Yıl içinde çıkan farkı
(G)=B-F
Gelecek yıla
devreden (H)=D-
F
Toplam Mizan borç bakiye- gelecek yıla devreden farkı
(I)=C-H
150.01 6.201.460,31 6.172.358,02 29.102,29 735.183,49 5.466.276,82 699.384,53 5.472.973,49 35.798,96 -6.696,67
150.02 54.053,77 54.053,77 0 55.115,77 -1.062,00 54.053,77 0 1.062,00 -1.062,00
150.03 2.172.202,09 2.140.983,35 31.218,74 71.559,03 2.100.643,06 40.340,29 2.100.643,06 31.218,74 0
150.04 54.938.341,51 51.465.122,65 3.473.218,86 634.226.439,65 -579.288.098,14 630.687.528,04 -579.222.405,39 3.538.911,61 -65.692,75
150.05 3.743.929,06 1.901.893,73 1.842.035,33 3.377.878,68 366.050,38 1.534.719,15 367.174,58 1.843.159,53 -1.124,20
150.06 1.978.198,87 1.959.122,83 19.076,04 226.532,61 1.751.666,26 206.019,51 1.753.103,32 20.513,10 -1.437,06
150.07 197.450,32 197.450,32 0 197.450,32 0 197.450,32 0 0 0
150.08 123.879,30 123.879,30 0 121.935,49 1.943,81 121.935,49 1.943,81 0 0
150.10 10.247.382,03 10.247.382,03 0 1.085.258,00 9.162.124,03 1.085.258,00 9.162.124,03 0 0
150.11 10.157,75 10.157,75 0 1.657,50 8.500,25 1.657,50 8.500,25 0 0
150.12 174.326.236,56 131.634.965,09 42.691.271,47 171.761.968,83 2.564.267,73 128.948.673,86 2.686.291,23 42.813.294,97 -122.023,50
150.13 15.116.749,80 9.842.225,06 5.274.524,74 13.509.582,94 1.607.166,86 8.669.175,33 1.173.049,73 4.840.407,61 434.117,13
150.14 3.783.466,26 2.200.719,09 1.582.747,17 3.993.509,17 -210.042,91 2.660.495,49 -459.776,40 1.333.013,68 249.733,49
150.15 170.186,80 170.186,80 0 3.836,80 166.350,00 3.836,80 166.350,00 0 0
150.16 717.945,04 717.945,04 0 3.540,00 714.405,04 3.540,00 714.405,04 0 0
150.17 285.001,86 251.796,66 33.205,20 208.301,86 76.700,00 175.096,66 76.700,00 33.205,20 0
150.99 971.108,12 944.182,19 26.925,93 844.381,65 126.726,47 815.658,60 128.523,59 28.723,05 -1.797,12
253.01 32.192.494,41 29.097.974,34 3.094.520,07 3.100.066,07 29.092.428,34 0 29.097.974,34 3.100.066,07 -5.546,00
253.02 29.683.267,83 499.933,24 29.183.334,59 29.279.980,18 403.287,65 97.058,58 402.874,66 29.182.921,60 412,99
253.03 1.645.626,73 190.303,52 1.455.323,21 1.488.638,02 156.988,71 20.976,48 169.327,04 1.467.661,54 -12.338,33
254.01 43.381.432,65 4.624.620,97 38.756.811,68 41.946.993,75 1.434.438,90 3.190.182,10 1.434.438,87 38.756.811,65 0,03
255.01 312.138,78 35.650,40 276.488,38 288
255.02 5.552.532,68 2.311.766,28 3.240.766,40 3.495
255.03 4.071.125,69 1.829.906,47 2.241.219,22 2.397
255.04 49.303,94 534,55 48.769,39 52
255.07 3.396.462,40 3.352.690,00 43.772,40 100
255.08 125.544,80 73.042,00 52.502,80 3
255.09 78.546,00 72.711,60 5.834,40 18
255.10 807.986,63 503.151,35 304.835,28 304
255.11 191.228,10 13.920,00 177.308,10 189
255.12 42.305,65 1.298,00 41.007,65 29
255.99 63.577,06 188,8 63.388,26 59
206,19 23.932,59 1.804,80 33.845,60 286.401,39 -9.913,01
224,84 2.057.307,84 221.628,01 2.090.138,27 3.273.596,83 -32.830,43
480,64 1.673.645,05 141.606,01 1.688.300,46 2.255.874,63 -14.655,41
699,99 -3.396,05 5.157,79 -4.623,24 47.542,20 1.227,19
059,47 3.296.402,93 8.748,00 3.343.942,00 91.311,47 -47.539,07
653,84 121.890,96 0 73.042,00 3.653,84 48.848,96
799,20 59.746,80 0 72.711,60 18.799,20 -12.964,80
535,12 503.451,51 0 503.151,35 304.535,12 300,16
303,13 1.924,97 14.025,00 -105 175.278,13 2.029,97
468,83 12.836,82 0 1.298,00 29.468,83 11.538,82
736,60 3.840,46 0 188,8 59.736,60 3.651,66