|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, Öz Dicle Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin itirazen şikayet başvurusunu değerlendirirken, başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesine ilişkin hukuki durumu incelemiştir. İlgili karar, deprem nedeniyle ihale dokümanına ulaşamayan davacı şirketin, ihale sürecinde aday veya istekli olamayacağına dayanmaktadır. Deprem bölgesinde faaliyet gösteren şirketin, yaşanan olumsuz koşullar sebebiyle ihale ve ön yeterlik belgelerini indirme imkanının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale mevzuatına göre, bir gerçek veya tüzel kişinin ihale sürecine katılabilmesi için öncelikle ihale dokümanına ulaşması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, mücbir sebepler nedeniyle ihale dokümanını alamayan davacı şirketin, itirazen şikayet başvurusunda bulunma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık tespit edilmiştir. Kurul, bu gerekçelerle davanın iptaline karar vermiştir. |
| Karar no | 2023/MK-80 |
|---|---|
| Karar tarihi | 27.04.2023 |
| Toplantı No | 2023/026 |
| Gündem No | 5 |
| Gündem Konusu | 2022/1461991 İhale Kayıt Numaralı “İzsu Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01/04/2023-30/09/2024) 18 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü Ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” İhalesi |
Davacı Öz Dicle Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 20. İdare Mahkemesi’nin 06.04.2023 tarih ve E:2023/389, K:2023/498 sayılı kararında; “Dosyanın incelenmesinden, Izmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce (İZSU) 2022/1461991 IKN’li “İZSU Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalısmak Üzere (01.04.2023-30.09.2024) 18 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” işine ait 09.02.2023 tarihinde yapılan ihalenin, davacı şirketin Gaziantep İlinde faaliyet göstermesi ve Adıyaman ilinde meydana gelen depremin yol açtığı teknik sorunlar nedeniyle ihale dokümanını indirilemediğinden bahisle söz konusu ihalenin iptal edilmesi talebiyle ihaleyi yapan idareye yaptığgı başvurunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun, söz konusu duyuru metninin giriş cümlesinin ikinci kısmında “aday” veya “istekli” kavramı kullanıldığı, dolayısıyla duyuru metninin ön yeterlik için başvuran adaylar veya ihaleye teklif vermiş istekliler açısından uygulama alanı bulacağı, davacı şirketin Adıyaman merkezli olduğu ve gelinen aşamada ihale dokümanını dahi almamış olduğundan bahisle ehliyet yönünden reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurumunun 06.02.2023 tarihinde kendi internet sitesinde yayınladığı “6/2/2023 Tarihinde Ülkemizde Meydana Gelen Depremlerden Etkilenen İllerde Yapılacak İhalelere İlişkin;
“6/2/2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremlerden (mücbir sebep) etkilenen illerde (Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Malatya, Osmaniye, Hatay ve Kilis) yapılacak ihaleler ile bu illerdeki aday veya isteklilerin katılacağı ihalelere ilişkin olarak:
1) İhale tarihi 7/2/2023 – 17/2/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) olan ihaleler
ihale tarihinden itibaren iki hafta sonra aynı saatte yapılmak üzere ertelenmiştir.
…
Hususlarının idare tarafından dikkate alınarak aday ve isteklilere gerekli kolaylıkların sağlanması önemle duyurulur.” şeklinde duyuru yapılmıştır.
Bu durumda, 06.02.2023 günü saat 04.17’de meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi olarak tespit edilen ve Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya, Kilis ve Adana başta olmak üzere çevre illerde yoğun şekilde hissedilen depremin yol açtığı can kayıpları ve yaralanmalar ile maddi hasarların bulunduğu, depremin etkilediği illerde meydana gelen maddi hasarlar ile o illerde yasayan insanların yakınlarının can kayıpları nedeniyle Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya, Kilis ve Adana il ve ilçelerinde bazı tedbirlerin alınmasının zorunlu hale geldiği, tüm Milletimizi derinden etkileyen deprem felaketi sebebiyle bu yerlerde ikamet eden vatandaşlarımızın ülke genelindeki iş ve işlemlerinde mağduriyete sebebiyet verilmemesi ve hak kayıplarının yaşanmaması adına talep ve mazeretlerin yaşanan depremin yarattığı sonuçlarla birlikte hassasiyet içerisinde değerlendirilmesi, mazeret taleplerinin mağduriyete ve hak kaybına sebebiyet vermeyecek şekilde karşılanması ihtiyacının hasıl olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, davalı Kamu İhale Kurumu Başkanlığı tarafından da yukarıda yer verilen ilan ile bu illerde yasayan ilgililerin mağduriyet yaşamaması adına belirli ilkeler belirlediği görülmekle birlikte, Kamu İhale mevzuatı açısından bir gerçek veya tüzel kişinin aday, istekli veya istekli olabilecek kişi olabilmesi için temel şartın ihale dokümanına ulaşabilmesi olduğu, 06/02/223 tarihinde yayınlanan ilan ile sadece bu illerde yapılan ihaleler ile bu illerdeki aday veya isteklilerin katılacağı ihalelerin ertelendiği, deprem bölgesinde faaliyet gösteren davacı şirketin yaşanan olumsuzluklar nedeniyle ihale ve ön yeterlik belgesini indirme imkan ve ihtimali olmadığı, bu sebeple de aday veya istekli olamadığı, davacı şirketin beyanlarında dava konusu edilen ihaleye katılmak için gerekli çalışmaları yürüttüklerini, bu ihaleye katılmak arzusunda bulunduklarını beyan ettikleri, 4734 sayılı Kanun uyarınca yapılan ihalelerde idarelerin; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, mücbir sebeplerden ötürü ihale dokümanını indiremediğinden bahisle aday veya istekli olmayan davacı şirketin, ihalenin iptali için itirazen şikayet başvurusunda bulunamayacağından bahisle başvurunun ehliyet yönünden reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” gerekçesiyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Kamu İhale Kurulu’nun 01.03.2023 tarih ve 2023/UH.IV-410 sayılı kararının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda ihalenin iptaline,