|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kullandığı muhasebe programının mevzuata aykırı kayıtlara olanak tanıdığını ortaya koymuştur. Bilançonun aktif kısmında yer alan aktif karakterli hesapların borç bakiyesi vermesi beklenirken, bazı alt hesapların alacak bakiyesi verdiği tespit edilmiştir. Bu hesaplar arasında 102-Bankalar Hesabı, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve diğerleri bulunmaktadır. İnceleme sonucunda, toplamda 206.783.108,81 TL alacak bakiyesi vermemesi gereken hesaplarda alacak bakiyesi bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı’nın belirli bir alt kodu, alacak bakiyesi vermesi gerekirken 2.458.102,00 TL borç bakiyesi göstermektedir.
Pasif karakterli hesapların da borç bakiyesi vermesi gerektiği halde, bu durumun ihlal edildiği gözlemlenmiştir. Denetim bulgularına yönelik olarak, İdare’nin bu hususlara katıldığı ve gerekli düzeltici önlemleri alacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, muhasebe programının hatalı kayıtlara izin vermemesi için yeniden yapılandırılması ve muhasebe işlemlerinin hesapların niteliklerine uygun bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu, mali tabloların doğruluğunu sağlamak açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhasabe Sisteminin Alt Hesaplarda Muhasebe Tekniğine Aykırı Olarak Borç/Alacak Bakiyesi Vermesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından kullanılan muhasebe programının, mevzuata aykırı kayıtlara izin verdiği görülmüştür.
Bilançonun aktif kısmında yer alan, açılış kaydı hesabının borç tarafına yapılan ve borç kalanı vermesi beklenen hesaplara aktif karakterli hesap denilmektedir. Aktif karakterli hesaplarda artış olduğunda hesabın borç tarafına, azalış olduğunda hesabın alacak tarafına kayıt yapılmaktadır. Aktif karakterli hesapların borç bakiyesi vermesi ya da bakiye vermemesi gerekmektedir.
Ayrıca, bilançonun pasif kısmında yer alan, açılış kaydı hesabının alacak tarafına yapılan ve alacak kalanı vermesi beklenen hesaplara pasif karakterli hesap denilmektedir. Pasif karakterli hesaplarda artış olduğunda hesabın alacak tarafına, azalış olduğunda ise hesabın borç tarafına kayıt yapılmaktadır. Pasif karakterli hesapların da alacak bakiyesi vermesi ya da bakiye vermemesi gerekmektedir.
31.12.2022 tarihinde muhasebe sisteminden alınan veriler üzerinden yapılan incelemeye göre; 102-Bankalar Hesabı, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı, 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabının bazı alt hesaplarının (103 adet) alacak bakiyesi verdiği, toplamda alacak bakiyesi vermemesi gereken hesapların alt kodlarında 206.783.108,81 TL alacak bakiyesi yer aldığı ve 250-Arazi ve Arsalar Hesabının 02 alt kodu (Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak bakiyesi vermesi gerekirken 2.458.102,00 TL borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir.
Yukarıda ayrıntısı belirtilen aktif karakterli hesaplar mevzuata aykırı olarak alacak bakiyesi, pasif karakterli hesaplar ise borç bakiyesi vermektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdare tarafından kullanılan muhasebe programının, bulguda belirtilen şekilde hatalı kayıtlara izin vermeyecek ve muhasebe işlemlerinin hesapların niteliklerine uygun, yevmiye bazında ve mali tablolarda denkliği zorunlu kılacak şekilde programlanması gerekmektedir.