|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin muhasebe kayıt düzenine ilişkin önemli bulgular sunmaktadır. Yapılan incelemelerde, yevmiye defterinde toplam 95 yevmiye numarasının atlandığı veya boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde, hesap dönemi başında “1”den başlayarak numaralandırılmasını ve yevmiye tarihine göre kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, bu kurallara uyulmadığı görülmüştür.
Ayrıca, 2023 yılı içinde gerçekleştirilen 296 muhasebe kaydının geçmişe yönelik olduğu belirlenmiştir. Yönetmelikte, muhasebe kayıtlarının zamanında yapılması gerektiği vurgulanmakta ve defterlerin düzeninin bozulmaması için işlemlerin günlük olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Kamu İdaresi, atlanan yevmiye numaralarının Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi’nden kaynaklandığını ve sistemin otomatik olarak numara atlama yaptığını belirtmiştir. Sonuç olarak, üniversite döner sermaye işletmesinin muhasebe kayıtlarının, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir. Bu durum, muhasebe sisteminin etkinliğini artırmak ve kayıt düzenini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhasebe Kayıt Zamanı ile Muhasebe Kayıt Düzenine Uyulmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
A- Atlanan Yevmiye Numaralarının Bulunması
Yevmiye defteri üzerinden yapılan incelemede, yevmiye sıra numaralarının atlanıldığı veya boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedeceği, “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedileceği, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmektedir. Buna rağmen, yapılan incelemede 95 adet yevmiye numarasının atlanıldığı görülmüştür.
B- Geçmişe Yönelik Muhasebe Kayıtlarının Yapılması
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedeceği, “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedileceği, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmektedir. Diğer taraftan; yine ilgili Muhasebe Yönetmeliği’nin “Defterlerde kayıt süresi” başlıklı 62’nci maddesinde, gerçekleştirilen işlemlerin, muhasebe sistemindeki düzeni bozmayacak bir süre içinde defterlere kaydedilmesi gerektiği, kasa defteri ile yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ve bu işlemlerin bu defterlere kaydının hiç bir sebeple geciktirilemeyeceği ifade edilmiştir. Yevmiye defteri üzerinden yapılan
incelemede, 2023 yılı içinde gerçekleşen toplam 296 muhasebe kaydının geçmişe yönelik kayıt olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, atlanan yevmiye numalarının Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi’den kaynaklandığı ve Muhasebe fişlerinin onaylanması esnasında sistem yevmiye numaralarını otomatik vererek zaman zaman atlama yaptığı, ayrıca defter, belge ve kayıt düzenine ilişkin yapılan muhasebe kayıtlarının zamanında yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Üniversite döner sermaye işletmesinin muhasebe kayıtlarının, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen maddelerine uygun olarak tutulması gerekmektedir.