|
ÖZET: Muhasebe sisteminde yapılan denetimlerde, çeşitli hataların varlığı tespit edilmiştir. Geriye dönük kayıtların yapıldığı, taşınırların giriş kaydı olmaksızın çıkış kaydının oluşturulduğu ve birleştirilmiş veriler defterindeki bazı kayıtların değiştirilerek gönderildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi, yevmiye kayıtlarındaki hataların yalnızca muhasebe kaydıyla düzeltilebileceğini vurgulamaktadır. Taşınırların devri için öncelikle idare kayıtlarında yer alması gerektiği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılı içerisinde ABB tarafından gönderilen birleştirilmiş veriler defterlerinde, önceki gönderimlerde boş bırakılan yevmiye numaralarının kullanıldığı ve bazı kayıtların değiştirildiği tespit edilmiştir. Özellikle 25.04.2024, 22.05.2024 ve 29.05.2024 tarihlerinde yapılan incelemelerde, önceki kayıtların değiştirilmesi dikkat çekmiştir. Ayrıca, bedelsiz devralınan ve devredilen taşınırlarla ilgili olarak da giriş ve çıkış kayıtlarının tutarsız olduğu görülmüştür. Kamu idaresinin mali raporlarının güvenilirliği, muhasebe kayıtlarının doğruluğuna bağlıdır. Hatalı kayıtların düzeltilmesi için geçmişe dönük değişiklikler yerine yeni muhasebe kayıtları oluşturulmalıdır. Taşınır sistemlerinde, bir varlığın çıkış kaydının yapılabilmesi için öncelikle giriş kaydının gerçekleştirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. |
BULGU: Muhasebe Kayıtlarında Çeşitli Hatalar Yapılması ve Birleştirilmiş Veriler Defterinin Değiştirilerek Gönderilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Muhasebe sisteminde yapılan incelemelerde; geriye dönük kayıtlar yapıldığı, taşınır girişi yapılmadan çıkış kaydının yapıldığı ve birleştirilmiş veriler defterinde yer alan bazı kayıtların değiştirilerek gönderildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde; kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği ifade edilmiştir.
Taşınır giriş ve çıkışlarının yapıldığı dönemde yürürlükte olan Taşınır Mal Yönetmeliği düzenlemelerine ve hayatın olağan akışına göre bir taşınırın devredilebilmesi için bu taşınırın öncelikle idare kayıtlarında yer alması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde muhasebe sisteminde geriye dönük kayıtlar yapıldığı tespit edilmiştir. Bu geriye dönük kayıtlar, Sayıştay sistemlerine aylık olarak her defasında 1 numaralı kayıttan başlayıp o ayın sonuna kadar yapılan tüm işlemleri içerecek şekilde yüklenmesi gereken birleştirilmiş veriler defterlerinde, bir önceki gönderimde boş bırakılan yevmiye numaralarının kullanılmasıyla tespit edilmiştir.
ABB tarafından 28.03.2024, 25.04.2024, 22.05.2024, 18.09.2024 ve 13.12.2024 tarihlerinde gönderilen birleştirilmiş veriler defterlerinde bu tarihlerden önceki gönderimlerde boş bırakılan yevmiye numaralarına kayıtlar yapılmıştır. Bununla birlikte aylık gönderilmesi gereken birleştirilmiş veriler defterinde bir önceki gönderimde yer alan bazı kayıtların değiştirilerek gönderildiği görülmüştür. Yapılan incelemelerde ABB tarafından 25.04.2024, 22.05.2024, 29.05.2024, 12.07.2024, 19.08.2024, 14.02.2025, 20.02.2025 ve 05.03.2025 tarihlerinde bir önceki gönderimde yer alan birleştirilmiş veriler defterindeki kayıtların değiştirildiği tespit edilmiştir.
Taşınır giriş ve çıkış işlemleriyle ilgili olarak yapılan incelemedeyse bedelsiz olarak devralınan ve başka bir kamu idaresine bedelsiz olarak devredilen taşınırların 18089 ve 18098 numaralı yevmiye kayıtlarıyla çıkış kaydının yapıldığı fakat bu taşınırların giriş kayıtlarının sırasıyla 18094 ve 18100 numaralı yevmiye kayıtlarıyla yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiyelerin kayıtları tam ve doğru göstermesine bağlıdır. Hatalı bir kaydın yapılması durumunda daha öncesinde boş bırakılmış yevmiyeler üstünden geçmişe dönük herhangi bir kayıt yapılmamalı veya daha öncesinde kayıtlı yevmiyeler değiştirilmemeli, hatalı işlemin yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmesi sağlanmalıdır. Bununla birlikte taşınır sistemlerinde bir varlığın girişi yapılmadan çıkışının yapılmamasına da özen gösterilmelidir.