|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında geriye dönük işlemler yapıldığı tespit edilmiştir. İncelenen birleştirilmiş veriler defterinde, bazı kayıtların değiştirilmesi dikkat çekmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre kaydedilmesi gerektiğini belirtirken, belgelerin eksiksiz olması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, kayıt hatalarının yalnızca başka muhasebe kayıtlarıyla düzeltilebileceği ifade edilmektedir.
Belediye, Sayıştay Başkanlığı Birleşik Veri Aktarım Sistemine (BVAS) her ay 2024 yılına ait birleştirilmiş veriler defterini yüklemiştir. Yapılan incelemelerde, geriye dönük değişikliklerin bazıları, aynı hesap kodu altında hatalı kod satırlarının silinip doğru kodların eklenmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Bu durum, sehven yapılan hatalı hesap kullanımıyla ilgili düzeltme işlemleri olarak değerlendirilmiştir. Mali tabloların güvenilirliği açısından, muhasebe kayıtlarındaki değişikliklerin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhasebe Kayıtlarında Geriye Dönük İşlemler Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin birleştirilmiş veriler defteri incelendiğinde, bazı kayıtların geriye dönük olarak değiştirildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; “(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır.
(2) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, hesaplara ait “hesabın işleyişi” bölümlerinde belirtilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilir…
(4) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaraları esastır. …“,
“Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde de; “Kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uygun olarak kaydedilen yevmiye maddelerinde yapılan muhasebe hataları ancak başka muhasebe kaydıyla düzeltilebilecek, bunun aksine hiçbir düzeltme yapılamayacaktır.
Belediye tarafından Sayıştay Başkanlığı Birleşik Veri Aktarım Sistemine (BVAS) 2024 yılına ilişkin her ay birleştirilmiş veriler defteri yüklenmiştir. Yapılan kontrollerde geriye dönük değişiklilerden bazılarının aynı hesap kodunda alt kodlar arasında hatalı kod satırını silip yeni doğru kod satırı ekleme ile sehven hatalı hesap kullanımına ait olan hata düzeltmeye yönelik işlemler olduğu görülmüştür.
Mali tabloların güvenirliği açısından muhasebe kayıtlarında yapılacak değişikliklerin yukarıda yer alan Yönetmelik’in ilgili madde hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.