Muhasebe Kayıtlarında Geriye Dönük Kayıt Değiştirilmesi ve Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Muhasebe Kayıtlarında Geriye Dönük Kayıt Değiştirilmesi ve Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Birleştirilmiş Veriler Defterinde yer alan muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda geriye dönük kayıt değiştirildiği ve boş yevmiye numaralarının bulunduğu görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ‘Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi’ başlıklı 18′ inci maddesinde; “Kamu idarelerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer
verilir…” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde;
“(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır.
(4) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaraları esastır. …” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, muhasebe işlemlerinin gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında birden başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği ve muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği hüküm altına alınmıştır.
Kurumun Birleştirilmiş Veriler Defterinde yer alan muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda, ayrıntısı aşağıdaki tablolarda görüleceği üzere toplam 46 adet yevmiye maddesinin boş bırakıldığı, 2 adet yevmiye numarasının farklı tarihlerde mükerrer olarak kullanıldığı ve geriye dönük kayıt değiştirildiği görülmüştür.
Tablo 14: Boş Yevmiye Numaraları Tablosu

Tablo 15: Geriye Dönük Kayıt Değiştirilen Yevmiye Numaraları Tablosu

İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusunda hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri ve değerlendirmeler çerçevesinde, mevcut durumun İdare açısından hem risk oluşturabileceği hem de mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini etkileyebileceği, bu türden işlemlerden kaçınmak için gerekli önlemlerin alınarak, yevmiye kayıtlarının muhasebe ilkelerine uygun olarak yapılması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU