ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında bazı banka hesaplarının izlenmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili banka hesaplarındaki nakit giriş ve çıkışlarının muhasebe sistemine dahil edilmediği anlamına gelmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61. maddesi, muhasebe hizmetlerini tanımlarken, gelirlerin tahsili, giderlerin ödenmesi ve diğer mali işlemlerin kayıt altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu işlemlerden muhasebe yetkilisi sorumlu tutulmakta ve kayıtların şeffaf bir şekilde tutulması beklenmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, idare adına açılan toplam 9 banka hesabından yalnızca 8’inin muhasebe sistemine dahil edildiği, bir hesabın ise kayıtlara geçmediği belirlenmiştir. Bu durum, muhasebe işlemlerinin eksikliği nedeniyle kötüye kullanma riskini artırmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 55. maddesi, banka hesaplarının kayıt işlemlerinin nasıl yürütülmesi gerektiğini açıklamaktadır.

Kamu idaresi, eski yönetim döneminde başlayan bu yanlış uygulamaların düzeltileceğini belirtmiştir. Ancak, tüm banka hesaplarının muhasebe sistemine entegre edilmesi ve nakit akışlarının bu sistem üzerinden izlenebilir hale getirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu adım, mali şeffaflığı artıracak ve olası kötüye kullanma durumlarını önleyecektir.

BULGU: Muhasebe Kayıtlarında İzlenmeyen Banka Hesaplarının Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından kullanılan bazı banka hesaplarının muhasebe sistemine dahil edilmediği ve dolayısıyla banka hesabındaki nakit giriş ve çıkışların muhasebe kayıtlarından izlenemediği tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri” şeklinde tanımlanmış ve bu işlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiştir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulmuştur.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 55’inci maddesinde; banka hesabının, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı belirtilmektedir.

Yapılan incelemede, İdare adına açılmış toplam 9 banka hesabı olduğu, bunlardan 8 tane banka hesabının muhasebe sistemine dahil edildiği ve bu hesaplara yapılan nakit giriş ve çıkışlarının muhasebe işlemlerinin yapıldığı, 1 tanesinin ise muhasebe sistemine dahil edilmediği ve herhangi bir işlem görmediği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında özetle; eski yönetim zamanında başlayan yanlış uygulamaların düzeltileceği ifade edilmiştir.

Banka hesaplarına yapılan tüm nakit giriş ve çıkışların muhasebe sistemi üzerinden takip edilememesi kötüye kullanma riski doğurabilecektir. Dolayısıyla, İdare adına açılmış tüm banka hesaplarının muhasebe sistemine dahil edilerek nakit giriş ve çıkışlarının muhasebe sistemi üzerinden takip edilebilir hale getirilmesi gerekmektedir.