BULGU: Muhasebe Kayıtlarının Geriye Dönük Olarak Değiştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin birleştirilmiş veriler defteri incelendiğinde, bazı kayıtların geriye dönük olarak değiştirildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde,
“(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir, buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır.
(2) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, hesaplara ait “hesabın işleyişi” bölümlerinde belirtilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilir…”
“Kayıt Yanlışlıklarının Düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde de,
“Kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yevmiye kayıtlarında yapılan muhasebe hataları ancak başka muhasebe kaydıyla düzeltilebilecek, bunun aksine hiçbir düzeltme yapılamayacaktır.
İdare tarafından Kurumumuzun Veri Analiz Sistemine, 2024 yılı içerisinde yüklenen birleştirilmiş veriler defterlerinin (BVD) incelenmesinden; çok sayıda yevmiye kaydı üzerinde değişiklik yapıldığı anlaşılmıştır. Bunlardan bir kısmının aynı hesap kodunun alt kodlarında yapılan değişikler iken, bazılarının miktar veya hesap kodu değişikliklerinden kaynaklandığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe sisteminde Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’ne göre evrak üzerinde ilgili mevzuatta öngörülen kayıt düzeltmeler (kurumsal /fonksiyonel / ve finansman kod) dışında kalan, hesap detay ayrıntılarında ve tutarlarında yapılan hata veya yanlış kayıt düzeltmelerinin düzeltme fişi ile yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Muhasebe kayıtlarında yapılacak değişikliklerin yukarıda yer alan Yönetmelik’in ilgili madde hükümlerince gerçekleştirilmesi ve yevmiye numaralarının tarih ve sıra numaralarının birbirini takip etmesi gerektiği, aksi takdirde mali tabloların güvenirliğinin zedeleneceği değerlendirilmektedir.