|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe yevmiye kayıtlarında bazı eksiklikler ve geriye dönük kayıtların yapıldığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde yevmiye tarih ve numara sırasına göre kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, muhasebe kayıtlarındaki hataların yalnızca yeni bir kayıt ile düzeltilebileceği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, 149 adet yevmiye kaydının boş bırakıldığı ve 1.015 adet yevmiyede geriye dönük kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin açıklamasında, ay sonlarında gelen dosyalar için yevmiye numarası ayrıldığı ve iptal edilen faturalardan dolayı kayıtların silindiği ifade edilmiştir. Ancak, iptal işlemlerinin muhasebe kayıtlarında uygun şekilde yer alması ve dosyaların zamanında mali hizmetler birimine ulaştırılması gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde kaydedilmesi ve geriye dönük kayıt yapılmaması önem arz etmektedir. Bu önlemler, muhasebe süreçlerinin daha sağlıklı ve düzenli bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Muhasebe Yevmiye Kayıtlarında Atlamalar Olması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Muhasebe işlemlerine ilişkin yevmiye defter kayıtlarında atlamaların olduğu ve geçmişe dönük kayıtların yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 42’nci maddesinde, kurumların muhasebesinin, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütüleceği ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde de; muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği ve muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verileceği hükümleri yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt Yanlışlıklarının Düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde; kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği hususu tekrarlanmıştır.
Yukarıda verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilmesi gerektiği, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak yeni bir muhasebe kaydıyla düzeltilebileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarece 149 adet yevmiyenin boş bırakıldığı, 1.015 adet yevmiyede ise geriye dönük kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında ay sonlarında gelecek dosyalar için yevmiye numarası ayrıldığı iptal edilen faturalardan dolayı kayıt silinip yevmiyelerin boşa çıktığı ifade edilmişse de işlem iptalinde muhasebe kaydının silinmemesi ve yeni bir yevmiye numarası verilerek iptal işleminin muhasebe kayıtlarında yer alması ayrıca dosyaların zamanında mali hizmetler birimine ulaşması sağlanarak yevmiye kayıtlarında atlamaların ve geriye dönük muhasebe
kaydı yapılmasının sonlandırılması uygun olacaktır.
İlgili yönetmelik hükümleri dikkate alınarak muhasebe işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilmesi, geriye dönük kayıt yapılmaması gerekmektedir.