|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nin mali işlemlerinde kesirli yevmiye numaralarının kullanıldığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, yevmiye sistemine dair detaylı açıklamalar sunarken, 44. madde ise yevmiye defterine kayıtların sıralı ve müteselsil bir biçimde yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Her bir muhasebe işlemi için ayrı bir yevmiye numarası verilmesi gerektiği belirtilmiştir; bu nedenle kesirli yevmiye numaralarının kullanılması mevzuata aykırıdır.
Kesirli yevmiye numaralarının ortaya çıkmasının iki temel nedeni bulunmaktadır. Birincisi, bilişim sisteminin hatalı yapılandırılması sonucu oluşan otomatik boşluklardır. İkincisi ise, sistemin elle müdahaleye açık hale getirilmesiyle bilinçli olarak kesirli numaraların kullanılmasıdır. Bu durum, muhasebe sisteminin güvenliğini tehdit eden bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının yevmiye defterine düzenli ve ardışık bir şekilde kaydedilmesi, kesirli yevmiye numaralarının kullanımından kaçınılması gerektiğini göstermektedir. Bu uygulama, muhasebe sisteminin sağlıklı işleyişi için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Muhasebeleştirme İşlemlerinde Yevmiye Defterinde Kesirli Yevmiye Numara Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mali işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde kesirli yevmiye numaraları kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesinde yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtlarına ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 44 üncü maddesinde ise yevmiye defterine kayıtların müteselsil olarak yapılması ve her bir işleme ayrı bir yevmiye numarası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Mevzuat hükümlerine göre, ödeme emri belgesine veya muhasebe işlem fişine bağlanan her bir işlem için tek bir yevmiye numarası verilmeli, yevmiye numarası kesirli hale getirilerek kullanılmamalıdır.
Yevmiye numaralarının düzenli ve ardışık olmamasına yol açan durum; sistemin hiçbir müdahale yapılmaksızın kendiliğinden söz konusu boşlukları bırakması durumudur ki, bu durum bilişim sisteminin hatalı kurgulandığını gösterir. İkinci durum ise; bilişim sistemini elle müdahaleye açık hale getirilerek yevmiye numaralarının kesirli kullanılmasının bilinçli bir şekilde yapılması durumudur ki, bu durum bilişim sisteminin elle müdahaleye müsaade ederek muhasebe sisteminde risk oluşturduğunu gösterir. Muhasebe sisteminin kesirli yevmiye kayıtlarına izin vermesi muhasebe sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmadığını göstermektedir.
Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının maddeler halinde yevmiye defterine günlük ve sıralı olarak kaydedilmesi, kesirli yevmiye numarası kullanımı yapılmaması gerekmektedir.