ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Belediye Şirketi’nin muhtasar beyannameleri ile beyan ettiği vergilerin ilgili vergi dairesine ödenmediği tespit edilmiştir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi, işverenlerin çalışanlarına yaptıkları ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapma yükümlülüğünü belirtirken, 84. madde bu tevkifatların muhtasar beyanname ile beyan edilmesini zorunlu kılmaktadır. Vergi tevkifatlarının, ilgili ayı takip eden ayın 26. günü akşamına kadar vergi dairesine yatırılması gerektiği, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51. maddesinde de gecikme zammı uygulanacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Şirketin vergi dairesine toplam 91.348.576,86 TL borcu bulunduğu belirlenmiştir. Şirket, Antalya Muratpaşa Belediyesine yapılan personel temini hizmetleri kapsamında alınan hakediş ödemelerindeki düzensiz tahsilatlar nedeniyle vergi ödemelerinde aksamalar yaşandığını belirtmiştir. Ancak, bu durumun 6183 sayılı Kanun çerçevesinde gecikme zammı gibi ek mali yükümlülüklere yol açtığı vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, muhtasar beyannameleri ile beyan edilen vergilerin zamanında ödenmesi, şirketin mali yükümlülüklerini azaltacak ve ilave maliyetlerden kaçınmasına yardımcı olacaktır. Bu nedenle, ödemelerin vadesine uygun olarak gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Muhtasar Beyannameleri ile Beyan Edilmiş Olan Vergilerin İlgili Olduğu Vergi Dairesine Ödenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

2024 Yılı Muhtasar Beyannameleri ile beyan edilmiş olan vergilerin ilgili olduğu vergi dairesine ödenmediği tespit edilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinde, işverenlerin hizmet erbabına yaptıkları ücret ya da ücret sayılan ödemeleri dolayısıyla ilgililerin gelir vergisi ödemelerine mahsup edilmek üzere tevkifat yapacakları, aynı Kanun’un 84’üncü maddesinde ise söz konusu tevkifatlar dolayısıyla işverenlerin vergi sorumlusu olarak muhtasar beyanname verecekleri ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un 98’inci maddesinde, vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın yirmi üçüncü günü akşamına kadar (Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 29.03.2019 tarih ve 115 numaralı Sirküler gereğince yirmi altıncı günü akşamına kadar) vergi dairesine bildirmeye yükümlü oldukları, aynı Sirküler’in 119’uncu maddesinde ise yapılan vergi tevkifatının, vergi kesenler tarafından beyanname verecekleri ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılacağı belirtilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil usulü Hakkında Kanun’un “Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı” başlıklı 51’inci maddesine göre; amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı 21/5/2024 tarihi itibariyle %4,5 oranında gecikme zammı tatbik olunacağı, ay kesirlerine isabet eden gecikme zammının ise günlük olarak hesap edileceği hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan Şirket, Türk Ticaret Kanunu’nun 16’ncı ve 18’inci madde hükümlerine göre tacir sıfatını taşımakta olup bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Buna göre, Şirket tarafından işçilere yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden söz konusu kişilerin gelir vergilerine mahsuben kesilen tutarların ilgili ayı takip eden ayın 26’ncı günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibariyle Şirketin vergi dairesine 82.860.976,14 TL vergi asıl borcu, 8.487.600,72 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 91.348.576,86 TL tutarında borcu olduğu görülmüştür.

Şirket cevabında, Antalya Muratpaşa Belediyesine yapılan personel temini hizmet karşılığında alınan hakediş ödemelerinde düzensiz tahsilatlar nedeniyle muhtasar beyannameleri ile beyan edilmiş olan vergilerin, vergi dairesine ödemelerde aksamalar olduğu ve şirketin imkanları nispetinde ödendiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı gibi fer’i alacakların doğmasına ve Şirketin ilave mali yük altına girmesine sebep olmaktadır. Bu nedenle, bahse konu ödemelerin vadeleri de dikkate alınmak suretiyle zamanında yapılması gerekmektedir.