|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından mutemetlere yapılan avans ödemelerinde, belirlenen parasal sınırların aşıldığını ve avansların süresinde kapatılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 125’inci maddesi, mutemetlerin avanslarının en geç bir ay içinde belgeleriyle birlikte kapatılmasını ve artan tutarın iade edilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılında verilen dört avansın bu süre içinde mahsup edilmediği ve 140 Kişilerden Alacaklar hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, 2024 yılı için belirlenen avans limitinin 8.600 TL olduğu, ancak üç avansın bu limitin üzerinde olduğu görülmüştür. Mevzuata göre, süresinde mahsup edilmeyen avanslar, ilgili mutemet adına borç olarak kaydedilmeli ve 6183 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılmalıdır. Ancak, 2024 yılı içerisinde verilen avansların süresinde kapatılmaması, bu düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, avansların zamanında kapatılması büyük önem taşımakta olup, gecikmelerin önlenmesi için mevzuatta belirtilen sürelerin dikkate alınması ve gecikme faizi ile birlikte tahsilat yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Muhtelif Avansların Süresinde Kapatılmaması ve Parasal Sınırların Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından mutemetlere verilen muhtelif avans ödemelerinde parasal sınırların aşıldığı ve süresinde kapatılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin personele verilen avansların mahsubu ile ilgili 125’inci maddesinde: “(…) b) Mutemetlerin görevlendirilmesi, avans ve kredi verilmesi ve mahsubu (…) 3) Avansların mahsubu: Her mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde vermek ve artan parayı iade etmekle yükümlüdür. Mutemet işin tamamlanmasından sonra bir aylık sürenin bitimini beklemeksizin avans artığını iade etmek ve hesabını kapatmak zorundadır. Mutemet mali yılın sonunda bir aylık sürenin dolmasını beklemeksizin, henüz mahsubunu yaptırmadığı harcamalara ait belgeleri vermek ve artan parayı yatırmakla yükümlüdür. Mali yılın son günlerinde mutemetlerce verilen belgelerin incelenmesi yılsonuna kadar bitirilemediği takdirde, avans artığı mahsup döneminde kapatılmak üzere ertesi yıla devredilir. Malın teslim alındığı veya hizmetin gördürüldüğü, ancak belgelerin mahsup döneminde verileceği, dairesince mali yılın sonuna kadar muhasebe yetkilisine bildirilen mutemet avansları için de aynı şekilde işlem yapılır.
Yukarıda açıklandığı şekilde mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artığı mutemet adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alınarak durum mutemedin bağlı olduğu daireye bildirilir ve bu mutemede varsa gecikme zammı dâhil avansın mahsubu yapılıncaya kadar bir daha avans verilmez veya adına kredi açılmaz. Mutemet hakkında 6183 sayılı Kanun Hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Bu şekilde 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınan tutarlara ait olarak, avansın mahsup süresi içinde düzenlenmiş olan mahsup evrakının sonradan teslim edilmesi durumunda,
avans mahsup edilmekle birlikte, avansın mahsup veya iade edilmesi gerektiği tarihten itibaren hesaplanacak gecikme zammı mutemetten tahsil edilir.” hükümleri yer almaktadır.
Bununla birlikte, 87 Sıra No’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, 2024 yılında mutemetlere verilecek avansların üst limiti 8600 TL olarak belirlenmiştir. Üst limite bağlı kalmaksızın Avans açılması da mevzuata aykırılık teşkil etmekedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılan incelemelerde, Kurum tarafından 2024 yılında mutemetlere verilen avanslardan 4 tanesinin 1 aylık süre sonunda mahsup edilmediği ve 140 Kişilerden Alacaklar hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca 3 adet avansın da 2024 yılı için belirlenen avans limitin üstünde olduğu görülmektedir. Mutemetlere verilen iş avanslarının mevzuatta belirtilen sürelerde mahsup edilmesi, süresinde mahsup edilemeyen avansların ilgili mutemet adına 140 Kişilerden Alacaklar hesabına kişi borcu olarak kaydedilerek 6183 sayılı Kanuna göre işlem yapılması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen düzenlemelere karşın, 2024 yılı verilen avanslar süresinde kapatılmamıştır. Avansların kapatılmasında mevzuatta belirtilen sürelere uyulması ve gecikmeye sebep olanlardan avans veya avans artıklarının faizi ile birlikte tahsil edilmesi gerekir.