|
ÖZET: Muhtelif hizmet alım sözleşmelerinde gecikme durumlarına uygulanacak ceza oranlarının belirsizliği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İl Belediyesi İdare tarafından gerçekleştirilen “Yemek Hizmet Alımı”, “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ve “Vatandaş Taşımacılığı Hizmet Alımı” projelerine ait sözleşmelerde yalnızca asgari ceza oranları belirtilmiş, sözleşmeye aykırı durumlar için uygulanacak ceza oranlarına ise yer verilmemiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7. maddesi, gecikme halinde alınacak cezaların sözleşmede açıkça belirtilmesini zorunlu kılmaktadır.
Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 17. maddesi, sözleşme tasarılarının belirli bir tip sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasını öngörmektedir. Ancak, sözleşmelerin imzalandığı tarihten önce yapılan değişiklikler nedeniyle, eski tip sözleşme hükümleri geçerli kalmıştır. Sözleşmelerde, gecikme ve aykırılık hallerine dair ceza oranlarının yer aldığı bir tablo eklenmemesi, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. İdare, bu bulguya ilişkin olarak, gelecekte hizmet alımı sözleşmelerinde ceza oranlarının net bir şekilde belirtileceğini taahhüt etmiştir. İhale usulü ile gerçekleştirilen hizmet alımlarında, olası gecikme ve aykırılık durumlarına dair ceza oranlarının açık ve anlaşılır bir biçimde ifade edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhtelif Hizmet Alım Sözleşmelerinde Gecikme Hallerinde Tatbik Edilecek Ceza Oranının Belli Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare tarafından gerçekleştirilmiş olan; “Yemek Hizmet Alımı”, “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ve “Vatandaş Taşımacılığı Hizmet Alımı” işlerine ait sözleşmelerde yalnızca asgari ceza oranı bulunduğu, sözleşmeye aykırı hallerde uygulanacak ceza oranlarına ise yer verilmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7’nci maddesinin (n) bendinde; “Gecikme halinde alınacak cezalar” sözleşmede yer alması zaruri bir husus olarak belirtilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmış olan Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde; sözleşme tasarısının bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeye göre hazırlanacağı belirtilmiş olup, mevzubahis tip sözleşmenin 16.1.1 maddesinde asgari ceza oranının yer alacağı ve 16.1.2 maddesinde ise aykırılık hallerinin ve ceza oranlarının ayrı ayrı olacak surette tabloda yer alacağı ifade edilmiştir. Her ne kadar tip sözleşmenin yukarıda belirtilen maddelerinde, 18.05.2022 tarihinde değişiklik yapılmış olsa da, bahsedilen tedariklere ait mukaveleler değişiklik tarihi evvelinde imzalandığı için eski tip sözleşmeye tabidir.
İdarenin yapmış olduğu üç farklı hizmet alımı işinde sözleşmelerin 16.1.1 maddesinde; sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde tatbik edilecek asgari ceza oranları belirtilmiş olsa da, 16.1.2 maddesinde; “Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen ceza oranı uygulanır.” denilmiş ancak, maddeye aykırılık halleri ve ceza oranlarını gösteren tablo eklenmemiştir. Bahsedilen bu işlere ait teknik şartnamelerde de cezai hüküm yer almadığından ötürü, sözleşmeye aykırı herhangi bir vaziyette veyahut gecikme halinde tatbik edilecek ceza oranı belirsiz kalmakta olup, bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, hizmet alımı sözleşmelerinde ceza oranları ile alakalı gereken dikkatin gösterileceği ifade edilmiştir.
İhale usulü ile yapılan hizmet alımı tedariklerine ait sözleşmelerde, ortaya çıkabilecek aykırılık ve gecikme halleri ile bunlara ilişkin cezaların açık ve net bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir.