|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını öngörmektedir. Aynı Kanun’un 22. maddesinde, 2024 yılı için büyükşehir belediyeleri dahilindeki idarelerin 622.756,00 TL, diğer idarelerin ise 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurabileceği belirtilmiştir.
Ayrıca, 11.07.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin 14. maddesi, parasal limitlerin altında kalan ihtiyaçların, ihale usullerine tabi olan ihtiyaçlarla birleştirilerek temin edilemeyeceğini vurgulamaktadır. İncelemeler sırasında, aynı ihale kapsamında yer alabilecek ihtiyaçların, benzer tarihlerde ve aynı yükleniciden parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, ihtiyaçların aciliyeti ve farklı zamanlarda ortaya çıkması nedeniyle doğrudan temin yöntemine başvurulduğunu belirtmiş, gelecekte mevzuata uygun hareket edileceğini ifade etmiştir. Doğrudan temin düzenlemeleri, günlük ihtiyaçların hızlı ve ekonomik şekilde karşılanmasını sağlamayı hedeflemektedir. Ancak, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların ihale yöntemleriyle karşılanması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin, doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL, diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Doğrudan teminle yapılan alımların incelenmesi sırasında; aynı ihale içinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, birbirine yakın tarihlerde ve aynı yükleniciden parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, birimler tarafından talep edilen bazı ihtiyaçların farklı zamanlarda ortaya çıkması ve aciliyet arz etmesi nedeniyle ihale sürecinin uzunluğu dikkate alındığında doğrudan temin yoluna başvurulduğu, bundan sonraki süreçte mevzuat hükümlerine uygun hareket edilerek azami özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır. Bu nedenle, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da düzenlenen ihale yöntemleriyle karşılanması kamu kaynaklarının etkili, verimli ve ekonomik kullanılması açısından önem arz etmektedir.