|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin bazı mal ve hizmet alımlarını doğrudan temin yöntemiyle, ihale usulü uygulanmaksızın gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri ve doğrudan teminle ilgili düzenlemeleri ihlal etmektedir. İlgili kanunun 5’inci maddesi, idarelerin saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi ilkeleri gözeterek ihale süreçlerini yürütmesini zorunlu kılmaktadır. 2024 yılı için belirlenen parasal limit ise büyükşehir belediyesi olmayan idareler için 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir.
Rapor, doğrudan temin alımlarının incelenmesi sonucunda, parke taşı, ustalık hizmeti ve akaryakıt gibi ihtiyaçların, ihale sürecine girmeden ve parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölündüğünü göstermektedir. 11 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ, bu tür uygulamaların yasak olduğunu belirtmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. İhtiyaçların karşılanmasında, ihale yönteminin öncelikli olarak kullanılması ve hukuka aykırı uygulamalardan kaçınılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, doğrudan temin alımlarının uygun şartlarla gerçekleştirilmesi ve ihale ilkelerine riayet edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın ve parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle temin edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel usuller olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal sınırlar öngörülmüştür. Kamu İhale Tebliği’ne göre; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde 2024 yılı için belirlenen parasal limit, büyükşehir belediyesi olmayan idareler için 207.453,00 TL’dir.
Konuya ilişkin olarak 11 Temmuz 2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği belirtilmiştir.
İdarenin doğrudan temin alımlarının incelenmesi sonucunda 2024 yılı içerisinde parke taşı alımı, ustalık hizmeti ile akaryakıt alımları gibi alımların parasal sınırın altına kalmak suretiyle kısımlara bölündüğü ve ihaleye çıkılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup bulgu konusu hususların yerine getirileceğini ifade etmiştir.
İhtiyaçların karşılanmasında parasal sınırların altında kalmak amacıyla parçalara bölme uygulamasının sonlandırılması, ihtiyaçların ihale yöntemiyle karşılanmasına öncelik verilerek ihale ilkelerine ve hukuka uygun olmayan uygulamalardan kaçınılması önem taşımaktadır.