|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin, Kamu İhale Kanunu’na aykırı olarak ihtiyaçlarını doğrudan temin yöntemiyle parçalara bölerek karşıladığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesi, ihtiyaçların zamanında ve uygun şartlarda karşılanmasını zorunlu kılmakta; 22. maddesi ise doğrudan temin için belirli parasal limitler belirlemektedir. 2024 yılı itibarıyla büyükşehir belediyeleri için bu limit 622.756 TL, diğer idareler için ise 207.453 TL olarak belirlenmiştir.
Doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda, aynı tür mal ve hizmetlerin farklı tarihlerde parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir. Kanun’un 14. maddesi, bu tür alımların parasal limitlerin aşılması durumunda ihale yoluyla yapılması gerektiğini belirtmektedir. Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, belirlenen parasal limitlerin üzerindeki ihtiyaçların ihale yöntemleriyle karşılanması, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine uygun hareket edilmesi açısından önem taşımaktadır. Kamu İdaresi, kaynakların etkin, ekonomik ve verimli kullanılması ilkelerine uygun bir şekilde hareket etmelidir. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihale yapılmak suretiyle karşılanması gereken ihtiyaçların doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00TL, diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurabileceği belirtilmiştir.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapilacak Alimlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal Limitler Kapsamında Yapılacak Alımlar ile Temsil Ağırlama Faaliyetleri Kapsamında Yapılacak Alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; parasal limitler dâhilinde yapılacak alımlarda, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda bu limitlerin aşılacağının tespit edilmesi halinde, ihtiyacın Kanunun ilgili hükümlerine göre ihale yoluyla temin edilmesi gerektiği, kanunun 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği ifade edilmiştir.
Doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlar üzerinde yapılan incelemelerde; aynı mahiyetteki mal ve hizmet alımlarının 2024 yılı içerisinde farklı tarihlerde doğrudan temin limitleri dahilinde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da öngörülen ihale yöntemleriyle karşılanması ile Kanun’un temel ilkelerine uygun olacak şekilde işlemlerin tesis edilmesi ve Kamu İdaresi tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması prensibine uygun hareket edilmesi gerekmektedir.