BULGU: Muhtelif İhtiyaçlarının Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal ve hizmet alımlarının, doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2023 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 431.810,00 TL’yi, diğer idarelerin 143.845,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5’inci maddesinde, Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında temininin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmiş, bu yöndeki uygulamaların ilgililer açısından sorumluluk doğuracağı hususu da dikkat edilmesi gereken bir başka konu olarak vurgulanmıştır.
Doğrudan teminle yapılan alımların incelenmesi sırasında; aynı ihale içinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, birbirine yakın tarihlerde parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir.
Bahsi geçen harcamalara ilişkin örnek bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 10 : Parçalara Bölünerek Temini Yapılan İhtiyaçlar

Mal Alımın Türü Ödeme Emri Tarihi Ödeme Emri No Tutar
Elektik Malzemesi 21.07.2023 6293 136.129,00
Elektik Malzemesi 21.07.2023 6294 135.850,00
Elektik Malzemesi 21.07.2023 6295 135.000,00
Taşıt Yedek Parça 04.07.2023 5603 130.000,00
Taşıt Yedek Parça 04.07.2023 5604 44.000,00

Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır. Bu nedenle, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da düzenlenen ihale yöntemleriyle karşılanması kamu kaynaklarının etkili, verimli ve ekonomik kullanılması açısından önem arz ettiği değerlendirilmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı mal ve hizmet alımları, Kamu İhale Kanunu’na aykırı olarak doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi, ihtiyaçların zamanında ve uygun şartlarla karşılanmasını öngörmekte, 22’nci maddesi ise doğrudan temin usulünün belirli sınırlar içinde kullanılabileceğini belirtmektedir. Ancak, aynı ihale konusu içinde yer alabilecek ihtiyaçların parçalara bölünmesi, Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil etmekte ve bu durum sorumluluk doğurabilmektedir.