|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, il belediyesinin muhasebe kayıtlarında, sarf edilen madde ve malzemeler ile ekonomik ömrünü tamamlamış maddi duran varlıkların çıkarılması işlemlerinin hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, bu tür varlıkların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı üzerinden 630 Giderler Hesabı’na, demirbaşların ise 255 Demirbaşlar Hesabı’ndan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı durumlarda bu işlemlerin 500 Net Değer Hesabı kullanılarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
Bu hatalı uygulama sonucunda mali tablolarda 630 Giderler Hesabı 158.763,90 TL, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 39.569,74 TL ve 500 Net Değer Hesabı 198.333,64 TL gibi yanlış değerler yer almıştır. İdare, bu bulguyu kabul ederek, muhasebe yazılımı sağlayıcısına talep yazısı gönderdiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, varlıkların kayıttan çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için 500 Net Değer Hesabı yerine ilgili hesapların kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Muhtelif Madde ve Malzemeler ile Maddi Duran Varlıkların Net Değer Hesabı Kullanılarak Kayıtlardan Çıkarılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Sarf edilmiş olan madde ve malzemeler ile faydalı ömrünü tamamlamış olan maddi duran varlıkların, alakalı varlık hesaplarına alacak, 500 Net Değer Hesabına borç yazılmak suretiyle muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 116’ncı maddesinde; sarf edilmek maksadıyla amme idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabın alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, mezkûr Yönetmelik’in 199’uncu maddesinde ise; eskime veya iktisadi ömrünü tamamlama gibi sebeplerle demirbaş olma vasfı ortadan kalkan demirbaşların, kayıtlı değerleri üzerinden 255 Demirbaşlar Hesabına alacak, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mevzubahis Yönetmelik’in 500 Net Değer Hesabının anlatıldığı 346 ve 347’nci maddelerinde de varlıkların muhasebe kayıtlarından çıkarılması ile alakalı 500 Net Değer Hesabının kullanılacağı herhangi bir vaziyet izahatı bulunmamaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabından yapılacak çıkışlar 630 Giderler Hesabı vasıtasıyla, 255 Demirbaşlar Hesabından yapılacak olan çıkışlar ise 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı vasıtasıyla yapılmalıdır.
Yapılan incelemede; madde ve malzeme sarfları ile iktisadi ömrünü tamamlamış demirbaşların bazı hallerde 500 Net Değer Hesabının borcuna kayıt yapılarak hesaplardan çıkarıldığı anlaşılmıştır. Bu sebeple; mali tablolarda 630 Giderler Hesabı 158.763,90 TL, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 39.569,74 TL ve 500 Net Değer Hesabı ise 198.333,64 TL hatalı olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup madde ve malzeme sarfları ile iktisadi ömrünü tamamlamış demirbaşların kayıtlardan çıkarılmasının mevzuata uygun yapılabilmesi için muhasebe yazılımı alınan firmaya talep yazıldığı ifade edilmiştir.
Herhangi bir sebeple varlıklara ilişkin kayıttan çıkarma işlemi tesis edileceği hallerde, 500 Net Değer Hesabı yerine mevzuatta belirtilmiş olan hesapların kullanılması gerekmektedir.