Muhtelif Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigortalarının Yaptırılmaması, Süresinin ve Tutarının Arttırılmaması (Sayıştay)

BULGU: Muhtelif Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigortalarının Yaptırılmaması, Süresinin ve Tutarının Arttırılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversiteye ait muhtelif yapım işlerinde, bütün riskler sigortalarının yaptırılmadığı, iş artışı, süre uzatımı veya fiyat farklarının sigorta tutarına yansıtılmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumlu olduğu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hükmü yer almaktadır.
Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında; ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının fiyat farkları dahil poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Bahse konu 9’uncu maddenin beşinci fıkrasında ise; sigortalara ilişkin poliçelerin, ilk hakediş raporunun düzenlenip tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerektiği, aksi halde hakediş tutarının ödenmeyeceği, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Denetimlerde, Kurum tarafından ihale edilen ve aşağıdaki tabloda görülen yapım işlerinin bazılarında, bütün riskler sigortalarının hiç yaptırılmamış olduğu, bazılarında ise iş artışları ve fiyat farklarının sigorta bedeline eklenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, 2020/78100 ihale kayıt numaralı işteki 63 gün, 2021/163503 ihale kayıt numaralı işteki 221 günlük süre uzatımlarının sigortanın süresine eklenmediği görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bütün riskler sigortasının yapıldığı ve işin durumuna göre revize edildiği ve hakedişlerin buna göre ödendiğinin devam eden ve yapılacak diğer işlerde gözetileceği, mevzuata göre dikkat ve özenin gösterileceği belirtilmektedir.
Sonuç olarak; yapım işinde oluşabilecek muhtemel risklerin tazmininin sağlanması için bütün riskler sigortasının yapıldığının ve işin durumuna göre revize edildiğinin Kurum tarafından gözetilmesi, hakedişlerin buna göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Tablo 5: Süresi Uzatılmayan, İş Artışı veya Fiyat Farkı Dahil Edilmeyen Bütün Riskler Sigortaları