|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, belediyeye ait bazı taşınmazların ihale yapılmadan Encümen kararıyla kiraya verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların kiralama işlemlerinin belirli usullere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. İlgili kanunun 35. maddesi, ihale yöntemlerini açık teklif, kapalı teklif ve pazarlık gibi çeşitli usullerle tanımlamaktadır. Ayrıca, kiralama süreleri 64. maddede on yıl ile sınırlı tutulmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, taşınmazların üç yıldan fazla kiralanması meclis kararıyla, üç yılı aşmayan kiralamalar ise Encümen tarafından onaylanmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, 183 taşınmazın, ihale sürecine tabi tutulmadan doğrudan kiralandığı görülmüştür. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda bu duruma dikkat çekilmiş olmasına rağmen, gerekli düzeltici adımlar atılmamıştır. Sonuç olarak, belediyelere ait taşınmazların kiralama işlemlerinin, Devlet İhale Kanunu çerçevesinde yürütülmesi gerektiği açıktır. Bu durum, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mülkiyeti Belediyeye Ait Olan Bazı Taşınmazların İhale Yapılmaksızın Encümen Kararı ile Kiraya Verilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurumun sorumluluğunda ve mülkiyetinde olan bazı taşınmazların ihale yapılmaksızın Encümen kararı ile kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 35’inci maddesinde de ihale usullerinden bahsedilmiş bu ihale usullerinin sırasıyla kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık ve yarışma usullerinden oluştuğu, İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edileceği, belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde ise kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresinin, on yıldan çok olamayacağı belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ‘’Meclisin görev ve yetkileri’’ başlıklı 18’inci maddesinde, “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” ,
Aynı Kanun’un “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) bendinde; “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.” denilmektedir.
Yukarıya alınan mevzuat hükümlerinden, belediyelere ait taşınmazlara ilişkin kiralama işlemlerinin 3 yıldan fazla sürelerle kiraya verilmesine meclis, 3 yılı geçmeyen kiralamaların ise encümen tarafından kararlaştırılacağı, ihalesinin de 2886 sayılı Kanun kapsamında yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
Kuruma ait taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde, 183 adet taşınmazın, 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale ile kiralanması gerektiği halde, Encümen Kararı ile doğrudan kiraya verildiği tespit edilmiş olup söz konusu tespite Kuruma ilişkin 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer verilmesine rağmen düzeltici işlem tesis edilmemiştir.
Anılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar ışığında, Kuruma ait taşınmazlara ilişkin kiralama işlemlerinin Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülmesi gerekmektedir.