ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyeye ait bazı taşınmazların ihale yapılmaksızın meclis veya encümen kararı ile kiraya verildiğini ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların kiralama işlemlerinin belirli usullere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Aynı kanunun 35. maddesi, ihale usullerini tanımlarken, kiralama süresinin 64. maddede on yılı aşamayacağı vurgulanmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, taşınmazların kiralanma süreleri ile ilgili düzenlemeleri içermekte ve meclisin yetkilerini belirlemektedir. Bu çerçevede, 3 yıldan fazla kiralamalar meclis kararı ile, 3 yılı geçmeyenler ise encümen tarafından kararlaştırılmalıdır. Denetim sonuçlarına göre, kirada bulunan 29 taşınmazdan 11’inin ihale ile kiralanması gerekirken, doğrudan kiraya verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi, bu bulgular ışığında, mevzuata aykırı olarak kiralanan taşınmazların yeniden ihale edilmesi için meclis kararı alacağını bildirmiştir. Bu durum, taşınmaz kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’a uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Mülkiyeti Belediyeye Ait Olan Bazı Taşınmazların İhale Yapılmaksızın Meclis Kararı ya da Encümen Kararı ile Kiraya Verilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin sorumluluğunda ve mülkiyetinde olan bazı taşınmazların ihale yapılmaksızın meclis kararı ya da encümen kararı ile kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 35’inci maddesinde de ihale usullerinden bahsedilmiş bu ihale usullerinin sırasıyla kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık ve yarışma usullerinden oluştuğu, İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edileceği, belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde ise kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresinin, on yıldan çok olamayacağı belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ‘’Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde, “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” ,
Aynı Kanun’un “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) bendinde; “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.” denilmektedir.
Yukarıya alınan mevzuat hükümlerinden, belediyelere ait taşınmazlara ilişkin kiralama işlemlerinin 3 yıldan fazla sürelerle kiraya verilmesine meclis, 3 yılı geçmeyen kiralamaların ise encümen tarafından kararlaştırılacağı, ihalesinin de 2886 sayılı Kanun kapsamında yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; kirada olan 29 adet taşınmazdan 11’inin 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale ile kiralanması gerektiği halde, meclis kararı ya da encümen kararı ile doğrudan kiraya verildiği tespit edilmiştir.
Denetim tespiti sonrasında Kamu İdaresi tarafından bulguda belirtilen hususlara riayet edilerek mevzuata aykırı olarak kiralanan taşınmazların meclis kararı alınmak suretiyle tekrar ihale edileceği ifade edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, İdareye ait taşınmazlara ilişkin kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülmesi gerekmektedir.