|
ÖZET: Belediyeye ait taşınmazların, ihale yapılmadan Belediye Encümeni kararıyla süresiz olarak kiralandığı ve kiracılarla sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırıdır. İlgili mevzuat, taşınmazların kiralanması için ihale usullerinin uygulanmasını zorunlu kılmakta ve kiralama işlemlerinin belirli kurallara göre gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Özellikle, 3 yılı aşan kiralamalar için belediye meclisinin onayı gerekmektedir.
Denetim raporlarında, belediyenin mülkiyetindeki 49 taşınmazın, ihale süreci izlenmeden ve süre belirtilmeksizin kiralandığı belgelenmiştir. Bu uygulama, geçmiş yıllardan beri devam eden sözleşmesiz kiralama işlemlerinin bir örneğidir. İlgili taşınmazların kiralama işlemleri, yasal çerçeveye uygun bir şekilde yeniden düzenlenmelidir. Sonuç olarak, belediyenin taşınmaz kiralama süreçlerinin, 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi sağlanmalı ve yasal gereklilikler yerine getirilmelidir. Bu, hem şeffaflık hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Mülkiyeti Belediyeye Ait Taşınmazların İhale Yapılmaksızın Belediye Encümeni Kararıyla Süresiz Olarak Kiraya Verilmesi veya Kiralama Sürelerinin Uzatılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde olan taşınmazların ihale yapılmaksızın Belediye Encümeni kararıyla süresiz olarak kiraya verildiği, kiracılarla sözleşme imzalanmadığı ve Belediyenin kiralama işlemlerinde mevzuatta öngörülen geçici ve kesin teminat bedellerinin alınmadığı görülmüştür.
Belediyenin mülkiyetindeki bazı taşınmazlar, ihale ve sözleşme yapılmaksızın ve süresiz olarak Belediye Encümeni kararıyla kiralanmıştır. Belediye taşınmazlarının kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.” denilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye meclisinin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” ve “Belediye encümeninin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.”denilmiştir.
Kanun’un “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 53’üncü maddesinde; bütün ihalelerin bir sözleşmeye bağlanacağı ve sözleşmenin, idare adına ita amiri tarafından imzalanacağı belirtilmiştir.
5393 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine göre, taşınmazların 3 yıla kadar belediye encümeni kararıyla ihale edilerek kiraya verilmesi mümkündür. 3 yılı aşan kiralamalarda ise belediye meclisinin kararı gereklidir.
Yapılan incelemede; Belediyenin mülkiyetinde olan 49 taşınmazın 2886 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak, ihale edilmeden, süre belirtmeksizin, Belediye Encümen kararıyla kiraya verildiği ve kiracılarla kira sözleşmesi imzalanmadığı tespit edilmiştir.
Geçmiş yıllardan beri devam eden süresiz kiralama ve sözleşmesiz kiralama uygulamalarının örnekleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 10: İhalesiz Olarak Encümen Kararıyla Kiraya Verilen Taşınmazların Listesi
| Sıra | Yeri | Kiralanan Taşınmazın Kullanım Durumu |
Kira Başlama Tarihi |
| Bostancılı Mahallesi | Büfe | 10.04.2013-Enc. Kararı | |
| Gelincik Mahallesi. | Dükkan | 16.12.2009 Tarih ve 539 Sayılı Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 03.03.2010 Tarih ve 90 Sayılı Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Arsa | 12.085.2009 Tarih ve 339 Sayılı Enc. Kararı | |
| Camikebir Mahallesil | Dükkan | 30.09.2009-Enc. Kararı | |
| Camikebir Mahallesi | Büfe | 28.01.1992-Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 25.01.1994-Enc. Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Dükkan | 25.05.1993-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Dükkan | 01.03.1994-Enc. Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Büfe | 15.08.2007-Enc. Kararı | |
| İncedayı Mahallesi | Dükkan | 31.10.2012-Enc. Kararı | |
| Camikebir M. Müftülük | Dükkan | 12.12.2003-Enc.Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 01.01.1990-Enc.Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 01.01.1990-Enc. Kararı | |
| Yeni Mahalle | Şehir Kulübü | 25.01.1994-Enc.Kararı | |
| Yeni Mahalle | Çay Bahçesi | 25.01.1994-Enc.Kararı | |
| Ada Mahallesi | Arsa | 31.08.2000 Tarih ve 1332 Sayılı Enc. Kararı | |
| Yeni Mahalle | Çay Bahçesi | 16.06.2011-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Çay Bahçesi | 18.01.1994-Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı M. Hal Binası | Dükkan | 16.05.2003-Enc. Kararı | |
| Korucuk Mahallesi | Bilet Satış Peronu | 29.09.2010 Tarih ve 469 Sayılı Enc. Kararı | |
| Ada Mahallesi | Büfe | 30.05.2012-Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 10.12.2001-Enc. Kararı | |
| İncedayı Mahallesi | Büfe | 16.01.2008-Enc. Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Büfe | 11.09.2000-Enc. Kararı | |
| İncedayı Mahallesi | Büfe | 15.10.1999-Enc. Kararı | |
| Yeni Mahalle | Bilardo Kulübü | 08.06.2011-Enc. Kararı | |
| Camikebir Mahallesi | Büfe | 01.01.1990-Enc.Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Dükkan | 05.01.2011-Enc. Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Büfe | 10.06.2009-Enc. Kararı | |
| Yeni Mahalle | Çay Bahçesi | 16.05.2007-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Dükkan | 12.01.2011-Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 11.09.2000 Enc.Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Oto Yıkama | 27.07.2011-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Büfe | 18.07.1997-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Çay Bahçesi | 30.04.2002 Enc. Kararı | |
| Yeni Mahalle | Büfe | 18.05.2011-Enc. Kararı | |
| Kaleyazısı Mah. Hal Binası | Dükkan | 01.01.1990 Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Büfe | 16.09.2003-Enc.Kararı | |
| Gelincik Mahallesi | Çay Ocağı | 10.09.2014-Enc. Kararı | |
| Meydankapı Mahallesi | Büfe | 23.01.2013-Enc.Kararı |
Sonuç olarak; Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve ihale yapılmaksızın Encümen Kararıyla süresiz olarak kiralanan taşınmazların, kiralama işlem ve süreçlerinin 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılması sağlanmalıdır.