ÖZET: Belediyeye ait taşınmazların, ihale yapılmadan Belediye Encümeni kararıyla süresiz olarak kiralandığı ve kiracılarla sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırıdır. İlgili mevzuat, taşınmazların kiralanması için ihale usullerinin uygulanmasını zorunlu kılmakta ve kiralama işlemlerinin belirli kurallara göre gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Özellikle, 3 yılı aşan kiralamalar için belediye meclisinin onayı gerekmektedir.

Denetim raporlarında, belediyenin mülkiyetindeki 49 taşınmazın, ihale süreci izlenmeden ve süre belirtilmeksizin kiralandığı belgelenmiştir. Bu uygulama, geçmiş yıllardan beri devam eden sözleşmesiz kiralama işlemlerinin bir örneğidir. İlgili taşınmazların kiralama işlemleri, yasal çerçeveye uygun bir şekilde yeniden düzenlenmelidir.

Sonuç olarak, belediyenin taşınmaz kiralama süreçlerinin, 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi sağlanmalı ve yasal gereklilikler yerine getirilmelidir. Bu, hem şeffaflık hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Mülkiyeti Belediyeye Ait Taşınmazların İhale Yapılmaksızın Belediye Encümeni Kararıyla Süresiz Olarak Kiraya Verilmesi veya Kiralama Sürelerinin Uzatılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde olan taşınmazların ihale yapılmaksızın Belediye Encümeni kararıyla süresiz olarak kiraya verildiği, kiracılarla sözleşme imzalanmadığı ve Belediyenin kiralama işlemlerinde mevzuatta öngörülen geçici ve kesin teminat bedellerinin alınmadığı görülmüştür.

Belediyenin mülkiyetindeki bazı taşınmazlar, ihale ve sözleşme yapılmaksızın ve süresiz olarak Belediye Encümeni kararıyla kiralanmıştır. Belediye taşınmazlarının kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye meclisinin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” ve “Belediye encümeninin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.”denilmiştir.

Kanun’un “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 53’üncü maddesinde; bütün ihalelerin bir sözleşmeye bağlanacağı ve sözleşmenin, idare adına ita amiri tarafından imzalanacağı belirtilmiştir.

5393 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine göre, taşınmazların 3 yıla kadar belediye encümeni kararıyla ihale edilerek kiraya verilmesi mümkündür. 3 yılı aşan kiralamalarda ise belediye meclisinin kararı gereklidir.

Yapılan incelemede; Belediyenin mülkiyetinde olan 49 taşınmazın 2886 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak, ihale edilmeden, süre belirtmeksizin, Belediye Encümen kararıyla kiraya verildiği ve kiracılarla kira sözleşmesi imzalanmadığı tespit edilmiştir.

Geçmiş yıllardan beri devam eden süresiz kiralama ve sözleşmesiz kiralama uygulamalarının örnekleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo 10: İhalesiz Olarak Encümen Kararıyla Kiraya Verilen Taşınmazların Listesi

Sıra Yeri Kiralanan Taşınmazın
Kullanım Durumu
Kira Başlama Tarihi
Bostancılı Mahallesi Büfe 10.04.2013-Enc. Kararı
Gelincik Mahallesi. Dükkan 16.12.2009 Tarih ve 539 Sayılı Enc. Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 03.03.2010 Tarih ve 90 Sayılı Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Arsa 12.085.2009 Tarih ve 339 Sayılı Enc. Kararı
Camikebir Mahallesil Dükkan 30.09.2009-Enc. Kararı
Camikebir Mahallesi Büfe 28.01.1992-Enc. Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 25.01.1994-Enc. Kararı
Gelincik Mahallesi Dükkan 25.05.1993-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Dükkan 01.03.1994-Enc. Kararı
Gelincik Mahallesi Büfe 15.08.2007-Enc. Kararı
İncedayı Mahallesi Dükkan 31.10.2012-Enc. Kararı
Camikebir M. Müftülük Dükkan 12.12.2003-Enc.Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 01.01.1990-Enc.Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 01.01.1990-Enc. Kararı
Yeni Mahalle Şehir Kulübü 25.01.1994-Enc.Kararı
Yeni Mahalle Çay Bahçesi 25.01.1994-Enc.Kararı
Ada Mahallesi Arsa 31.08.2000 Tarih ve 1332 Sayılı Enc. Kararı
Yeni Mahalle Çay Bahçesi 16.06.2011-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Çay Bahçesi 18.01.1994-Enc. Kararı
Kaleyazısı M. Hal Binası Dükkan 16.05.2003-Enc. Kararı
Korucuk Mahallesi Bilet Satış Peronu 29.09.2010 Tarih ve 469 Sayılı Enc. Kararı
Ada Mahallesi Büfe 30.05.2012-Enc. Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 10.12.2001-Enc. Kararı
İncedayı Mahallesi Büfe 16.01.2008-Enc. Kararı
Gelincik Mahallesi Büfe 11.09.2000-Enc. Kararı
İncedayı Mahallesi Büfe 15.10.1999-Enc. Kararı
Yeni Mahalle Bilardo Kulübü 08.06.2011-Enc. Kararı
Camikebir Mahallesi Büfe 01.01.1990-Enc.Kararı
Meydankapı Mahallesi Dükkan 05.01.2011-Enc. Kararı
Gelincik Mahallesi Büfe 10.06.2009-Enc. Kararı
Yeni Mahalle Çay Bahçesi 16.05.2007-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Dükkan 12.01.2011-Enc. Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 11.09.2000 Enc.Kararı
Gelincik Mahallesi Oto Yıkama 27.07.2011-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Büfe 18.07.1997-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Çay Bahçesi 30.04.2002 Enc. Kararı
Yeni Mahalle Büfe 18.05.2011-Enc. Kararı
Kaleyazısı Mah. Hal Binası Dükkan 01.01.1990 Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Büfe 16.09.2003-Enc.Kararı
Gelincik Mahallesi Çay Ocağı 10.09.2014-Enc. Kararı
Meydankapı Mahallesi Büfe 23.01.2013-Enc.Kararı

Sonuç olarak; Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve ihale yapılmaksızın Encümen Kararıyla süresiz olarak kiralanan taşınmazların, kiralama işlem ve süreçlerinin 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılması sağlanmalıdır.