ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyelere ait taşınmazların encümen kararı olmaksızın ve ihale yapılmadan kiralandığını ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin taşınmazların kiralanması işlemlerinin belirli usullere göre yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 34. maddesi, taşınmazların kiralanmasının encümenin yetkileri arasında olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri, ihale usullerine uygun şekilde encümen tarafından gerçekleştirilmelidir.

Yapılan incelemelerde, mülkiyeti idareye ait bazı taşınmazların, örneğin Akçay Mahallesi’ndeki işyerinin 2020 yılında ve Altınkum Mahallesi’ndeki işyerinin 2022 yılında, ihale yapılmadan kiralandığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, kiralama süresinin sonunda bu taşınmazların ihale ile tekrar kiraya çıkarılacağını belirtse de, mevcut durumda mevzuata uygun bir kiralama işlemi gerçekleştirilmemiştir.

Sonuç olarak, taşınmazların ihalesiz ve encümen kararı olmadan kiralanması, hukuka aykırıdır. Bu nedenle, söz konusu taşınmazların derhal tahliye edilmesi ve 2886 sayılı Kanun çerçevesinde belirlenen ihale usullerine uygun olarak yeniden kiraya verilmesi gerekmektedir.

BULGU: Mülkiyeti İdareye Ait Taşınmazların Encümen Kararı Olmadan ve İhale Yapılmadan Kiralanmak Suretiyle Kullandırılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların encümen kararı olmadan belediye başkanı tasarrufu ile ihale yapılmadan kiralandığı görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin alım, satım, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği,

Söz konusu Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, taşınır ve taşınmaz malların ve hakların kiraya verilmesinin “Kira” olduğu, bu Kanun’da yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemlerin “İhale” olduğu,

“İhale Usullerinin Neler Olduğu” başlıklı 35’inci maddesinde, Kanun’un 1’inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde kapalı teklif usulü, belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, açık teklif usulü, pazarlık usulü ile yarışma usullerinden hangisinin uygulanacağının işin gereğine göre idarelerce tespit edileceği,

hususları düzenlenmiş olup bahsi geçen Kanun’un devam eden maddelerinde ihalesi gerçekleştirilecek işlerin yürütülmesine esas teşkil edecek hükümlere yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 34’üncü maddesinde de; belediye taşınmazlarının süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek, encümenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin 2886 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu ve taşınmaz mallarının kiraya verilmesi işlemlerinin, Kanun’da belirtilen ihale usullerinden işin gereğine göre İdare tarafından tespit edilecek ihale usulü uyarınca belediye encümenince yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede mülkiyeti İdareye ait olan;

Akçay Mahallesi 1166 ada 484 parsedeki işyerinin …-Sen Edremit Şubesine 2020 yılında 1 yıllığına kiraya verildiği ve halen oturulmaya devam edildiği,

Altınkum Mahallesi 2005 Sokak No:8’deki işyerinin … Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğine 2022 yılında 1 yıllığına kiraya verildiği ve halen oturulmaya devam edildiği,

tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, kiraya verilen taşınmazların kiralama süresi sonunda ihale usulü ile tekrar kiraya çıkarılacağı belirtilmiş ise de mevzuata uygun yapılmış herhangi bir kiralama işlemi bulunmadığından “kiralama süresinden de” söz edilemez.

İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların, ihalesiz ve encümen kararı olmadan belediye başkanı tasarrufu ile kiralama suretiyle kullandırılması mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup taşınmazların derhal tahliyesi sağlanarak 2886 sayılı Kanun hükümleri uyarınca belirlenen ihale usulleri çerçevesinde kiralanması gerekmektedir.