|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresine ait bir taşınmazın satışı sonrasında taksitli alacakların ilgili hesaplarda kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin gayrimenkul satış işlemlerini bu kanuna göre gerçekleştirmesi gerektiğini belirtmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97. ve 99. maddeleri, taksitli satışlardan doğan alacakların doğru hesaplarda kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
İnceleme sonucunda, taşınmazın 29.910.000,00 TL karşılığında satıldığı ve satış sonrası oluşan olumlu veya olumsuz farkın 600 Gelirler Hesabı veya 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ancak, bu hesapların kullanılmadığı, uzun vadeli taksitlerin de 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na kaydedilmediği görülmüştür. Yıl içinde yapılan tahsilatların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na alacak kaydedilmesi, hesabın eksi bakiye vermesine yol açmış ve yıl sonunda bu hesabın sıfırlanması için borç kaydı yapılmıştır. Sonuç olarak, 2023 yılına ait taksitli alacakların Kamu İdaresi’nin mali tablolarında yer almadığı ve 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nın 16.377.875,94 TL borç bakiyesi vermesi gerektiği belirlenmiştir. Bu durum, mali tabloların satıştan doğan alacakları ve satış sonrası oluşan farkları doğru bir şekilde yansıtmadığını göstermektedir. Taksitli taşınmaz satışına ilişkin kayıtların mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Mülkiyeti Kamu İdaresine Ait Taşınmazın Satılmasına Karşın Taksitli Alacağın İlgili Hesaplarda Kayda Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mülkiyeti Kamu İdaresine ait taşınmazın satılmasına karşın taksitli alacağın ilgili hesaplarda kayda alınmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin gayrimenkul satım ile ilgili işlemlerini bu Kanun’a göre yürüteceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na ilişkin olarak “Hesabın Niteliği” başlıklı 97’nci maddesinde, mahalli idarelere ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar için bu hesabın kullanılacağı; “Hesabın İşleyişi” başlıklı 99’uncu maddesinde, maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda; satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenler bu hesaba bir yıldan daha uzun bir süre içerisinde tahsili gerekenlerin 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabı’na, ayrılmış olan birikmiş amortisman tutarlarının 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç, maddi duran varlığın
kayıtlı değeri ilgili maddi duran varlık hesabına ve satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan inceleme neticesinde, taşınmaz satışı 29.910.000,00 TL tutar üzerinden gerçekleştirilmiş olup, söz konusu satışa ilişkin taşınmazın maliyeti düşüldükten sonra ortaya çıkan olumlu/olumsuz farkın ilgisine göre 600 Gelirler Hesabı’na veya 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesi ve taksitli alacaklarında vadesine göre 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı ve 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na kaydedilmesi gerekmekteyken; ilgisine göre 600 Gelirler Hesabı veya 630 Giderler Hesabı’nın kullanılmadığı, uzun vadeli taksitlerin 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na kaydedilmediği, herhangi bir borç bakiyesi bulunmamasına rağmen yıl içinde yapılan tahsilatların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na alacak kaydedilerek hesabın eksi bakiye vermesine neden olunduğu ve yıl sonu 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na borç kaydı yapmak suretiyle hesap bakiyesinin sıfırlandığı görülmüş olup, vadesi 2023 yılında gelecek taksitli alacakların Kamu İdaresinin yıl sonu mali tablolarında yer almadığı ve dolayısıyla 16.377.875,94 TL borç bakiyesi vermesi gereken 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nın bilançoda yer almadığı tespit edilmiştir.
Mali tablolar Kamu İdaresinin bu satıştan doğan toplam alacak tutarını ve satış sonrası elde edilen olumlu/olumsuz farka ilişkin gerçek durumu yansıtmayacağından, taksitli taşınmaz satışına ilişkin kayıtların mevzuata uygun şekilde yapılması gerekmektedir.