|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerine ait taşınmazların mevzuata aykırı bir şekilde dernek ve vakıflara tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazları yalnızca belirli kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarla bedelsiz olarak tahsis edebileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin yalnızca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflarla ortak projeler gerçekleştirebileceğini, diğer dernek ve vakıflarla işbirliği için ise mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sonucunda, kamu idaresine ait altı taşınmazın dernek ve vakıflara bedelsiz olarak tahsis edildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Mevzuat hükümleri gereği, belediyelerin taşınmazlarını yalnızca mahallî idareler ve kamu kurumlarıyla paylaşabileceği, gerçek ve tüzel kişilere, derneklere ve vakıflara bedelsiz tahsis edilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmektedir. Bu nedenle, kamu idaresinin dernek ve vakıflara yapılan taşınmaz tahsislerini iptal etmesi ve gelecekte benzer uygulamalardan kaçınması gerekmektedir. |
BULGU: Mülkiyeti Kamu İdaresine Ait Taşınmazların Dernek ve Vakıflara Tahsis Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi taşınmazlarının mevzuata aykırı olarak dernek ve vakıflara tahsis edildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde, kamu idarelerinin kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, belediyelerin meclis kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği ve diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği, aynı kuruluşlara kiraya da verilebileceği ile bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işleminin iptal edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyeler 5393 sayılı Kanun’un 75-d maddesine göre kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak belediye meclis kararı ile ancak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Bu idarelerin dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, vakıflara, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına süresi ne olursa olsun belediye taşınmazlarının bedelsiz olarak tahsis edilmesi mümkün değildir.
Yapılan incelemede Kamu İdaresi taşınmazlarından 6 tanesinin dernek ve vakıflara bedelsiz tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katılmış olup gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından dernek ve vakıflara mevzuat hükümlerine aykırı olarak bedelli veya bedelsiz taşınmaz tahsis edilmemesi ve mevcut tahsislerin kaldırılması gerekmektedir.