ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin, büyükşehir belediyesi tarafından tahsil edilen müze giriş ücretlerine ilişkin payın takip edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 97’nci maddesi, müzelerin giriş ücretlerinin %5’inin belediye payı olarak ayrılmasını ve bu miktarın takip eden ayın 15’ine kadar ilgili büyükşehir belediyesine ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, tahsil edilen payın %75’inin, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bildirilen nüfus oranlarına göre ilçe belediyelerine dağıtılması gerekmektedir.

Büyükşehir belediyeleri, ilçe belediyeleriyle olan mali yükümlülüklerini zamanında yerine getirmediğinde, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, İller Bankası aracılığıyla alacaklı belediyenin hesabına aktarım yapılması öngörülmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, büyükşehir belediyesi tarafından tahsil edilen müze giriş ücretlerine ilişkin herhangi bir tahakkuk veya tahsilat kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilçe belediyesinin müze payının takibi ve tahsilatı konusunda gerekli işlemleri gerçekleştirmesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Müze Payının Takibinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından büyükşehir belediyesince tahsil edilen müze giriş ücretlerinden aktarılması gereken payın takip ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze Giriş Ücretleri ile Madenlerden Belediyelere Pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinin (a) fıkrasında; belediye ve mücavir alan sınırları içinde gerçek ve tüzel kişilerce işletilen her türlü müzelerin giriş ücretlerinin %5’inin belediye payı olarak ayrılacağı, ayrılan miktarın tahsilini takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar ilgili büyükşehir belediyesine ödenmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir. Büyükşehir Belediyesince Tahsil edilen payın %75’inin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bildirilecek son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusları oranında ilgili ilçe belediyelerine dağıtılması gerektiği belirtilmiştir.
Anılan hüküm gereği büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde belediye sınırları içerisinde işletilen müzelere ilişkin giriş ücretlerinin %5’inin büyükşehir belediyelerine aktarılması, aktarılan tutarın %75’inin ise ilgili ilçe belediyelerine nüfusları oranında dağıtılması gerekmektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir Belediyesinin Gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin son fıkrasında: büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken payları
zamanında yatırmamaları halinde, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarın, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından büyükşehir belediyesince tahsil edilen müze giriş ücretlerinden aktarılması gereken paya ilişkin bir tahakkuk ve tahsilat kaydının olmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında anılan müze payının takip ve tahsiline yönelik işlemlerin yapılması gerekmektedir.