| ÖZET: İdare tarafından yapılan kitap, dergi ve çeşitli yayın satışlarında nakit karşılığı gerçekleştirilen işlemlerde 100 Kasa Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması gerektiği, ancak bu hesaplardan yerine 102 Bankalar Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının işletildiği tespit edilmiştir. Bu durum mevzuatın öngördüğü şekilde gerçekleştirilmemiş olup, idarenin banka hesabına yatırılan tutarların öncelikle 100 Kasa Hesabına alınarak gün sonunda bankaya gönderilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Mevzuata göre nakit karşılığı satılan kitap, dergi ve diğer yayın ürünlerinden elde edilen hasılatın 100 Kasa Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının işletilmesiyle bankaya aktarılması gerekirken, bu tutarların banka hesabına yatırılmasının 20-30 gün sonra gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bu durum, bütün inisiyatifin kişilere bırakılarak her türlü riske açık olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle, idarenin mevcut durumda devam eden uygulamasının uygun olmadığı, 100 Kasa Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının işletilmesinin gerektiği tespit edilmiştir. |
BULGU: Nakit Karşılığı Gerçekleşen Kitap, Dergi ve Yayın Satışları İçin Muhasebe Kayıtlarında Kasa Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Nakit karşılığı yapılan kitap, dergi ve çeşitli yayın satışlarına ilişkin günlük hasılat tutarlarının hesaplara alınması ve bu tutarların banka hesaplarına yatırılması işlemleri için muhasebe kayıtlarında 100 Kasa Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
100 Kasa, 102 Bankalar, 108 Diğer Hazır Değerler Hesaplarının nitelikleri ve işleyişleri Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 11, 12, 13, 17, 18, 19, 35, 36 ve 37’nci maddelerinde açıkça belirlenmiştir. Buna göre;
Nakit karşılığı yapılan bir iş/işlem sonucu kamu idarelerince tahsil edilen tutarların 100 Kasa Hesabına alınması, gün sonunda kasadan yapılacak ödemeler için ihtiyaç duyulacak tutar ayrıldıktan sonra kalan kısmının Teslimat Müzekkeresine bağlanarak yatırılmak üzere bankaya gönderilmesi, bu işlemin muhasebe kaydı için 100 Kasa hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması, tutarın kamu idaresinin banka hesaplarına geçmesiyle birlikte bu işlem için yapılacak muhasebe kaydında 102 Bankalar Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması öngörülmüştür.
İdare tarafından yapılan kitap, dergi ve çeşitli yayın satışlarında, mevcut Merkez Depo Satış Mağazası ile Kızılay Satış Mağazasında nakit karşılığı ve kredili satış olmak üzere iki ayrı satış yönteminin belirlendiği, kredili satışlardan elde edilen hasılatın post cihazları üzerinden ertesi gün İdarenin hesabına intikal ettiği anlaşılmakla birlikte, stok satış programından otomatik olarak faturası kesilen nakit karşılığı satışlarda, elde edilen hasılatın 20-30 gün içinde görevli personel tarafından Türkiye Halk Bankası nezdindeki İdare hesabına yatırılarak banka dekontuna bağlandığı; nakit karşılığı satılan kitap, dergi ve diğer yayın ürünleri için mevzuatın öngördüğü şekilde tahsil edilen tutarların öncelikle 100 Kasa Hesabına alınmak, gün sonunda bu tutarları bankaya göndererek 100 Kasa Hesabına karşılık 108 Diğer Hazır Değerler Hesabını işletmek ve nakit hasılatın Türkiye Halk Bankası nezdindeki İdare hesaplarına geçmesini müteakip 102 Bankalar Hesabı ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabını işletmek suretiyle mevzuatın öngördüğü muhasebe kayıtlarının yapılmadığı anlaşılmıştır.
Nakit karşılığı peşin satış yönteminde elde edilen hasılatın mevzuatla belirtilen hesapların işletilmeden 20-30 gün içerisinde banka hesabına yatırılması uygulamasının bütün inisiyatifi kişilere bırakarak her türlü riske açık olduğu değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, nakit karşılığı yapılan kitap, dergi gibi çeşitli yayınların satışlarından elde edilen hasılata ilişkin kayıt düzeninde mevzuatla öngörülen 100 Kasa, 102 Bankalar, 108 Diğer Hazır Değerler Hesaplarının işletilmesi uygun olacaktır.
Kamu idaresi cevabında bulgu içeriğine tümüyle katılmakta olup İdarenin 2022 yılı içerisinde düzeltici işlem tesis etmeye başladığı anlaşılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr