| ÖZET: Kurumda, nakit karşılığı satılan kitaplardan elde edilen tutarların hesaplara alınması ve bu tutarların banka hesaplarına yatırılması işlemleri için muhasebe kayıtlarında 100 Kasa Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görüldü. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre, nakit karşılığı yapılan bir iş/işlem sonucu kamu idarelerince tahsil edilen tutarların Kasa Hesapına alınması ve gün sonunda kasadan yapılacak ödemeler için ihtiyaç duyulacak tutar ayrıldıktan sonra kalan kısmının teslimat müzekkeresine bağlanarak yatırılmak üzere bankaya gönderilmesi gerektiği belirlendi. Yapılan incelemeler sonucunda, Kurumda anılan mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmadığı ve kişilerden kitap satış bedeli olarak tahsil edilen tutarlar için alındı belgesi düzenlendiği tespit edildi. |
BULGU: Nakit Karşılığı Satılan Kitaplar İçin Muhasebe Kayıtlarında Kasa Hesabı ile Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Nakit karşılığı satılan kitaplardan elde edilen tutarların hesaplara alınması ve bu tutarların banka hesaplarına yatırılması işlemleri için muhasebe kayıtlarında 100 Kasa Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 100 Kasa, 102 Bankalar ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesaplarının niteliklerini ve çalışma düzenlerine ilişkin 11, 12, 13, 17, 18, 19, 35, 36, 37 maddelerine göre; nakit karşılığı yapılan bir iş/işlem sonucu kamu idarelerince tahsil edilen tutarların 100 Kasa Hesabına alınması, gün sonunda kasadan yapılacak ödemeler için ihtiyaç duyulacak tutar ayrıldıktan sonra kalan kısmının teslimat müzekkeresine bağlanarak yatırılmak üzere bankaya gönderilmesi, bu işlemin muhasebe kaydı için 100 Kasa hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması, tutarın kamu idaresinin banka hesaplarına geçmesiyle birlikte bu işlem için yapılacak muhasebe kaydında da 102 Bankalar Hesabı ile 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması öngörülmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda ise Kurumda anılan mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmadığı, kişilerden kitap satış bedeli olarak tahsil edilen tutarlar için alındı belgesi düzenlendiği ve gün sonunda bu tutarların banka hesabına yatırıldığı tespit edilmiştir.
Kurum cevabında belirtilen tek bir saymanlığa sahip olunması, Anadolu’ya dağılmış vaziyette bulunan kütüphanelerde görevlendirilen mutemetlerce satış yapılması, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Alındısı ile tahsilat yapılması, Muhasebe Yetkilisi Mutemedi Defterine işlenerek direkt olarak saymanlığın ilgili banka hesabına yatırılmasında her ne kadar tahsilatlarda kayıt dışılık olmasa da nitelik itibariyle bu işlemler 100- Kasa hesabının çalışması gereken elden tahsilat işlemleridir. Bu nedenle ilk aşamada 100-Kasa hesabının çalışmasını müteakip 108-Diğer Hazır Değerler ve 102-Banka hesapları çalışmalıdır. Bu doğrultuda 100 ve 108 hesaplarının bilançoda olması gereken tutarları göstermemektedir.
Buna göre, muhasebe raporlaması açısından, nakit yapılan tahsilatlarda mevzuatta yer aldığı şekilde Kasa, Diğer Hazır Değerler ve Banka hesaplarının kullanılması gerekmektedir.