|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin idare veznelerinden gerçekleştirilen nakit tahsilat işlemlerinde 100-Kasa Hesabı ve 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı kullanılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 100-Kasa Hesabı, ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanması işlemlerinin izlenmesi amacıyla kullanılmalıdır. Ayrıca, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı, kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi ve bu tutarların bankaca tahsil edildiğini gösteren belgelerin alınması üzerine devreye girmektedir.
Denetim bulguları, 2022 yılı içerisinde idare vezneleri aracılığıyla toplam 67.429.774,66 TL nakit tahsilat yapıldığı, ancak bu tahsilatların ve bankaya yatırılma işlemlerinin muhasebeleştirilmediğini ortaya koymuştur. Bunun yerine, işlemler doğrudan 102-Banka Hesabı üzerinden kaydedilmiş, bu da 100-Kasa Hesabı ve 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın ihmal edilmesine yol açmıştır. Bu durum üzerine, belediye idaresi, ilgili hesapların kullanımını sağlamak amacıyla sistemsel düzenleme çalışmalarına başladığını ve bu yıl içerisinde gerekli uygulamaların hayata geçirileceğini bildirmiştir. Nakit tahsilatların ve bankaya yatırma işlemlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için 100-Kasa Hesabı ve 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Nakit Olarak Yapılan Tahsilatların Muhasebeleştirilmesinde İlgili Hesapların Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare veznelerinden yapılan nakit tahsilatlarda ve bu tahsilatların bankaya yatırılmak üzere gönderilmesinde 100-Kasa Hesabı ile 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 100-Kasa Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 49’uncu maddesinde; bu hesabın muhasebe birimleri veznelerince kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 51’inci maddesinde ise, kasaya yatırılan tutarların bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak, kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarların bu hesaba alacak, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 71’inci maddesinde kasa fazlası paraların veznedarla bankaya gönderilmesi ve bu tutarların bankaca tahsil edildiğini gösteren banka hesap özet cetvelinin alınması üzerine bu hesap kullanılır denilmektedir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 72’nci maddesinde de kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarların bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabına alacak kaydedileceği, kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlardan, bankaya yatırıldığı anlaşılanların bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 102-Banka Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı
57’nci maddesinde, banka hesap özet cetvelinden kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı görülen paraların bu hesaba borç, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak kaydedileceği hükmü yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere vezneden yapılan nakit tahsilatlarda 100-Kasa Hesabının kullanılması, akabinde kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarların ise 100-Kasa Hesabından 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına aktarılması ve bankadan gelen hesap özet cetvelleri sonrasında da 102-Banka Hesabının borcu karşılığında 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının alacaklı çalıştırılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2022 yılı içerisinde İdare vezneleri aracılığıyla 67.429.774,66 TL nakit tahsilat yaptığı halde, yapılan bu tahsilat işlemlerin ve bu tahsil edilen paraların bankaya gönderilme işlemlerinin muhasebeleştirilmediği, doğrudan 102-Banka Hesabı borç çalıştırılarak kayıt altına alındığı, bu nedenle 100-Kasa Hesabı ve 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; ilgili hesabın kullanımı için sistemsel düzenleme çalışmalarına başlandığı, cari yıl içerisinde kullanımının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Belediye veznelerinden yapılan nakit tahsilatlarda ve bu paraların bankaya yatırılması sürecinde 100-Kasa Hesabının ve 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması gerekmektedir.