|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversite ve döner sermaye işlemlerinde nakit teminatların iadesinde dönemsellik ilkesine uyulmadığını ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na kaydedilen nakit teminatların, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı kullanılmadan doğrudan iade edildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, kamu idarelerinin faaliyetleri belirli dönemlerde raporlanmalı ve her dönemin sonuçları birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmelidir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, alınan depozito ve teminatların iade işlemlerinin doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Buna göre, yıl içinde iade edilecek nakit teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na aktarılması ve iade işleminin bu hesaptan yapılması gerekmektedir. Ancak uygulamada, toplam 298.234,14 TL tutarındaki nakit teminat doğrudan 430 no’lu hesaptan iade edilmiştir. Kurum, dönemsellik ilkesine ve teminatların doğru takibine özen gösterileceğini belirtmesine rağmen, 2021 yılı mali tablolarındaki hatanın düzeltilmediği değerlendirilmiştir. Gelecekteki uygulamalarda, iade edilecek teminatların doğru hesaplara aktarılması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Nakit Teminatların İadesinde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kurumun 2021 yılı muhasebe işlemlerinin incelenmesi sonucunda, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilen nakit teminatların iadesinde 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür…
b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” denilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 430 Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde;
“Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: … b) Borç 1) Alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatlar dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir.
Gerek bu hüküm gerekse dönemsellik ilkesi gereğince, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında kayıtlı olup yıl içinde iade edilecek nakit teminatlar 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılacak, iade bu hesaptan yapılacak 430 no.lu Hesaptan doğrudan iade işlemi yapılmayacaktır.
Uygulamada ise, 4533 no.lu yevmiye ile 63.913,21 TL, 5531 no.lu yevmiye ile 148.500,00 TL ve 8014 no.lu yevmiye ile 85.820,93 TL’lik olmak üzere toplam 298.234,14 TL’lik nakit teminatın 330 no.lu Hesaba aktarılmaksızın doğrudan 430 no.lu Hesaptan iade edildiği görülmüştür.
Kurum tarafından, dönemsellik ilkesi gereği, gerekse teminatların sağlıklı biçimde takibinin sağlanması ve mali tabloların gerçek durumu yansıtabilmesi için, iade edilecek teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması, daha sonra iade yapılacaksa bu hesaptan yapılması gerektiğinin değerlendirildiği, konu ile ilgili gerekli özenin gösterileceği belirtilmesi ve gelecekteki uygulamanın bu yönde yürütülmesi olumlu olmakla betaber 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici mahiyette olmadığı değerlendirilmektedir.
Gerek yukarıda söz edilen dönemsellik ilkesi gereği, gerekse teminatların sağlıklı biçimde takibinin sağlanması ve mali tabloların gerçek durumu yansıtabilmesi için, iade edilecek teminatların 330- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması, daha sonra iade yapılacaksa bu hesaptan yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.