Nazilli Belediyesi Park Alanları Üzerinde Bulunan Yapılardan (Sayıştay)

BULGU: Nazilli Belediyesi Park Alanları Üzerinde Bulunan Yapılardan

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bazılarının, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Belirtilen Nitelik ve Ölçülere Uygun
Olmaması
Nazilli Belediyesi sınırları içerisinde ye alan park ve rekreasyon alanları üzerindeki betonarme ve kagir binaların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara uygun bulunmadığı tespit edilmiştir.
03.07.2017 Tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları” başlıklı 19’uncu maddesinin c fıkrasında;
“Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kameriye,
1000 m2 ve üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i, yüksekliği 4,50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15 m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi parkın ihtiyacı için gerekli olan asgari ölçülerdeki trafo, parkın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri,
Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması, giriş çıkışının parkın giriş çıkışından ayrı olması ve parkın ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosundaki benzer kullanımlar dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil taban alanları, (2) numaralı alt bentte belirtilenler de dâhil toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit,
5000 m2 ve üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde, açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda %3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak ve tek binada olmak kaydıyla trafik güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu ile aile sağlığı merkezi, beton veya betonarme temel içermeyen, ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru,
2500 m2 üzeri parklarda parkın işlevini bozmayacak şekilde, açık alanları dâhil taban alanları (2) numaralı alt bentte belirtilenlerle birlikte toplamda % 3’ü geçmemek, muvakkat yapı ölçülerini aşmamak kaydıyla kamuya ait aile sağlığı merkezi,
yapılabilir.
ç) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;
Bodrum katlar dâhil yapı inşaat alanı toplamda %5’i, her biri için muvakkat yapı ölçülerini aşmayan çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe,
Açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması ve rekreasyon alanı ihtiyacı için Otopark Yönetmeliği ekindeki en az otopark miktarları tablosu dikkate alınarak belirlenecek miktarı aşmamak kaydıyla kapalı otopark,
Toplam kullanım alanı, rekreasyon alanının %5’ini geçmemek üzere güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları,
Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası,
Alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru,
yer alabilir.”
“Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat” başlıklı 56’ncı maddesinin 2’nci maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
2017 yılında Resmi Gazete’de yayınlanan planlı alanlar imar yönetmelik hükümlerinde; parklar 1000, 2500, 5000, 10000 m2 ve üzeri olarak sınıflandırılmış buralarda belediye encümen kararı ile kat adedi 1, yükseklik 4.5 m, taban alanı 15 m2’yi toplamda park alanının %3’ünü geçmeyecek şekilde ahşap veya hafif malzemeden olmak kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi yapılabileceği ifade edilmiş bunların yanı sıra 10.000 m2’yi aşan parklarda bahsi geçen yapılara ilaveten mescit, 5.000 m2 yi aşan yerlerde aile sağlık merkezi, 112 acil istasyonu, beton veya betonarme temel içermeyen koşu veya yürüyüş parkuru yapılabileceği de belirtilmiştir.
Ayrıca parklar dışında piknik ve rekreasyon alanlarında inşaat alanı rekreasyon alanının %5’ini geçemeyecek şekilde çok amaçlı salon, mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe, güreş, tenis, yüzme, mini golf, oto kros, go-kart ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları, tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal, piknik masası, alanın işlevini bozmayacak şekilde beton veya betonarme temel içermeyen spor aletleri ile ilgili Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun yürüyüş ve koşu parkuru yapılabileceği ifade edilmiştir.
Nazilli Belediyesi ilçe sınırları içerisinde yer alan parklar, rekreasyon alanları ve içesinde bulunan yapılar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Söz konusu yönetmelik hükümlerine göre park ve rekreasyon alanları incelendiğinde Nazilli Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda bulunan parklarda belediyeler tarafından kiraya verilen çay bahçesi, kafeterya, büro, park işletmesi gibi yapıların bulunduğu bu yapıların taban alanları 15 m2’nin altında, ahşap ya da prefabrik malzemeden yapılması gerekirken 15 m2’nin üzerinde betonarme ya da kagir (yığma) olarak inşa edildiği, söz konusu Pınarbaşı Mahallesinde yer alan park alanı üzerinde ve belediyenin kullanımında bulunan taziye evi ile Çapahasan mahallesinde bulunan park yeri üzerindeki belediye tarafında kiraya verilmiş olan büro ise yönetmeliklerde belirtilen park alanları üzerinde yapılabileceği öngörülen yapılar içerisinde bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan büyükşehir belediyesi sorumluluğunda olan rekreasyon alanında ise Nazilli Belediyesince ruhsat verilen spor salonu, disko, alzheimer merkezi ve hayvanat bahçesinin bulunduğu bu yapıların da her iki yönetmelikte rekreasyon ve piknik alanlarında üzerinde yapılması öngörülen yapılar içerisinde yer almadığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, parkların üzerindeki yapıların 03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine uygun hale getirilmesi yönünde ilgili birimlerle yazışmalar yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, parklar kamuya açık alanlar olup yapılaşmanın asgari düzeyde tutulması gerektiğinden, üzerlerindeki yapılar, 03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun hale getirilmelidir.