|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin taşınmazlarının işletme hakkının devri, net bir bedel belirlenmeden, yıllık gelir üzerinden belirli bir oran karşılığında gerçekleştirilmektedir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesi, belediyelerin mülkiyetindeki sosyal tesisler, büfeler ve otoparklar gibi alanların işletme devrinin, belediye meclisi kararı ile belirlenen süre ve bedelle yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu düzenlemede kar veya hasılat oranı ile işletme devri yapılabileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.
Yapılan denetimlerde, belediye tasarrufundaki üç plajın, yıllık işletme gelirinin %2’si karşılığında bir belediye şirketine devredildiği tespit edilmiştir. Meclis kararında, kiralama bedeli olarak net bir tutar belirlenmemiş olması, belediyenin işletmeler zarar ettiğinde kira geliri elde edememesi riskini doğurmaktadır. İdare, plajların devir sürelerinin sona ermesinin ardından yeni devirlerde bedelin belirleneceğini ifade etse de, mevcut durumun devam ettiği gözlemlenmektedir. Sonuç olarak, işletme hakkı devredilen alanlar için belediye meclisi tarafından belirli bir bedel tayin edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu durum, hem hukuki gerekliliklerin yerine getirilmesi hem de belediyenin mali çıkarlarının korunması açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Net Bir Bedel Belirlenmeksizin Taşınmazın İşletme Hakkının Devredilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin tasarrufunda bulunan taşınmazların işletme hakkının, net bir bedel belirlenmeden yıllık karın belirli bir oranı karşılığında, Belediye şirketine devredildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Şirket Kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde:
“… Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir. (Ek cümle: 12/11/2012-6360/10 md.) Ancak, bu yerlerin belediye şirketlerince üçüncü kişilere devri 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü yer almaktadır.
Madde hükmüne göre, büyükşehir belediyelerinin mülkiyeti veya tasarrufundaki sosyal tesisler, büfeler, otoparklar ve çay bahçelerinin, Belediye Şirketlerine işletme devri Belediye meclisi kararı ile belirlenecek bir süre ve bedelle yapılabilecektir. Kanun maddesinde karın ya da hasılatın belirli bir oranı ile işletme devrinin yapılabileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede; İdare tasarrufunda bulunan 3 adet plajın Belediye şirketine yıllık işletme gelirinden %2 hasılat payı karşılığında devredildiği tespit edilmiştir.
Adı geçen Kanun maddesine göre, söz konusu yerlerin işletme hakkının devredilebilmesi için Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile bir süre ve bedel belirlenmelidir. Yapılan uygulamada, Meclis Kararında kiralama bedeli olarak net bir tutar belirlenmemiş, bunun yerine Şirketin yıllık işletme gelirinin belirli bir oranı karşılığında devir yapılması kararlaştırılmıştır. Ancak bu uygulama ile Belediye söz konusu işletmelerin zarar etmesi durumunda herhangi bir kira geliri elde edemeyecektir.
İdare cevabında plajların devir sürelerinin bitiminde ve yeni plaj devirlerinde devir bedelinin belirleneceği, belirlenen devir bedeli ile %2 hasılat payı alınarak devir işleminin gerçekleştirileceği ifade edilmekle beraber halihazırda bulgu konusu husus devam etmektedir.
Sonuç olarak, işletme hakkı devredilen yerler için Belediye Meclis Kararı ile bir bedel belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.