|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Belediyesi’nin tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olan bağış ve yardımların, yanlış bir şekilde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirildiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, bağış kabul etme yetkisini belediye ve meclis organlarına vermekte, bağışların belediye gelirleri arasında sayıldığını belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bağışların gelir kaydedilmesi gerektiğini ve şartlı bağışların üst yöneticinin onayı ile bütçeye dahil edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sırasında, 2024 yılı içinde tahsil edilen 32.697.534,80 TL tutarındaki bağış ve yardımın, muhasebe işlem fişinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, gelirlerin tahsili aşamasında tahakkuk işlemlerinin doğru yapılmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmeleri yapacaklarını belirtmiştir. Bağış ve yardımların, niteliği gereği doğrudan gelir kaydedilmesi gerektiği, böylece mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunacağı ifade edilmiştir. |
BULGU: Nitelikleri İtibarıyla Tahakkuku Tahsiline Bağlı Bütçe Geliri Olarak Yapılan Bağış ve Yardımların Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile İlişkilendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olan bağış ve yardımların, doğrudan gelir yazılması gerekirken 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, bağış kabul etmek belediyenin yetki ve imtiyazları, “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde şartlı bağışları kabul etmek meclisin görev ve yetkileri, “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde şartsız bağışları kabul etmek belediye başkanının görev ve yetkileri, “Belediye gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde de bağışlar, belediye gelirleri arasında sayılmıştır.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bağış ve yardımlar” başlıklı 17’nci maddesinde, yapılan her türlü bağış ve yardımların gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların ilgili mevzuatına göre değerlendirmeye tabi tutulacağı ve kayıt altına alınacağı, yapılan şartlı bağış ve yardımların, üst yöneticinin onayı ile gelir bütçesinde bağış ve yardımlar bölümüne gelir yazılacağı ve gider bütçesinde bu hizmetin ödeneği varsa bu ödeneğe ekleneceği; yoksa bütçede öngörülen tertibe ödenek yazılarak tahsis amacına harcanacağı, bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma yapılamayacağı, bu ödeneklerden malî yılsonuna kadar harcanmamış olan tutarların, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedileceği, ancak bu ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlara ilişkin ödenekleri iptal etmeye üst yöneticinin yetkili olacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’nın işleyişi ile ilgili 383’üncü maddesinde, muhasebe birimlerince bağış ve yardım olarak tahsil olunan paraların bir taraftan 600 Gelirler Hesabı’na alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı’na borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın niteliği ile ilgili 86’ncı maddesinde, Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Bu hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği aynı Yönetmelik’in 87’nci maddesinde, nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların, bu hesapla ilişkilendirilemeyeceği belirtilmiştir
Yapılan incelemede 2024 yılı içerisinde tahsil edilen 32.697.534,80 TL tutarındaki bağış ve yardımın, muhasebe işlem fişi üzerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli çalışmalara başlanılacağı belirtilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması için kişilerden veya kurumlardan alınan bağış ve yardımların, niteliği gereği tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olması nedeniyle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmeden doğrudan gelir kaydedilmesi gerekmektedir.