| ÖZET: İdare tarafından nitelikli elektronik sertifika alımları için yapılan ödemeler, bilanço hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirilmiştir. Merkez Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde haklar hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yapılan incelemede, nitelikli elektronik sertifikası alımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmediği ve söz konusu tutarlar için yılsonunda amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
İdare tarafından sözkonusu alımlar için yapılan ödemelerin tamamının 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi, bilançoda 260-Haklar Hesabı ve 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının hatalı olduğu belirlenmiştir. |
BULGU: Nitelikli Elektronik Sertifika Alımlarında Haklar Hesabının Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdare tarafından nitelikli elektronik sertifika alımları dolayısıyla yapılan ödemeler, bilanço hesaplarında izlenmek yerine doğrudan giderleştirilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde;
“Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmiş,
Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişinin düzenlendiği 195’inci maddesinde ise, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların 260-Haklar Hesabına borç, ödenecek tutarın ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.” denilerek haklar hesabında izlenen tutarların tamamı için yılsonunda %100 amortisman ayrılması öngörülmüştür.
Yapılan incelemede, nitelikli elektronik sertifikası alımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmediği ve sözkonusu tutarlar için yılsonunda amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, İdare tarafından söz konusu alımlar için yapılan ödemelerin tamamının 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi, bilançoda 260-Haklar Hesabı ve 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının hatalı gözükmesine yol açmıştır.