BULGU: Nizip Halinde Mevzuatın Öngördüğü Kriterlerin İdare Tarafından Tam Olarak Sağlanmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Mülkiyeti Büyükşehir Belediyesine ait olan Nizip Halinde, 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerce olması gereken kriterlerin sağlanmadığı görülmüştür.
Söz konusu Yönetmelik’in “Toptancı halinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri” başlıklı 9’uncu maddesinde,
(1) Küçük, orta ve büyük toptancı hallerinde;
İş yerleri,
İdare binası,
Fiyat panosu,
ç) Bilgi işlem sistemi,
Hoparlör sistemi,
Aydınlatma sistemi,
Güvenlik kamerası,
Giriş-çıkış kontrol kulübesi,
ğ) Ağırlık kontrol ünitesi,
Çöp toplama yeri,
ı) Tuvalet,
Otopark,
Boş ambalaj depolama yeri
bulunması zorunludur” denilmektedir.
Ayrıca, “Teminat” başlıklı 31’inci maddesinde; “…(3) Halde faaliyet gösterenlerden alınacak teminat tutarı, kiracılar için haldeki işyerinin, malikler için ise bulunduğu toptancı halinde kiralama yoluyla işletilen emsal işyerinin bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere her yılın Ocak ayında belediye meclisince belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, haldeki toplam 56 işletmenin 26 tanesinin fiili olarak çalıştığı, aşağıdaki tabloda ayrıntısı gösterilen, 17 işletmenin ise en az bir kriteri yerine getirmediği, ilgili mevzuatta belirtilen toptancı halinde bulunması gereken hususların ekseriyetle tesis edilmediği, ayrıca Belediye Meclisince belirlenen teminat tutarının da bu işletmelere uygulanmadığı anlaşılmıştır.
Tablo 12: Nizip Hali Kiracı Listesi (22.06.2023)
| Adres | Rüsum (TL) |
Ruhsat | Hal Kayıt | Teminat (TL) |
| No:1 | var | var | 22.000,00 | |
| No:2 | – | var | var | 25.000,00 |
| No:11 | 4.173,00 | var | var | – |
| No.13 | 28.520,00 | var | var | – |
| No.14 | – | var | var | 15.000,00 |
| No:15 | – | var | var | 15.000,00 |
| No.19 | 20.049,00 | var | var | – |
| No:21 | – | var | var | 15.000,00 |
| No:22 | 617,00 | var | var | – |
| No:24 | 67.285,00 | – | var | 15.000,00 |
| No:29 | – | var | var | 15.000,00 |
| No:31 | – | var | var | 15.000,00 |
| No:38 | – | var | var | 15.000,00 |
| No.39 | 4.835,00 | var | var | – |
| No:40 | – | var | var | 20.000,00 |
| No.52 | – | var | – | 15.000,00 |
| No.53 | – | var | var | 15.000,00 |
İdare cevaben, sadece teminatlara ilişkin açıklamada bulunmuş ( teminat miktarının yeniden belirlenmesi için Meclise teklif çalışmalarının yürütüldüğü) ancak sayılan diğer kritelere ilişkin herhangi bir açıklama getirmemiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, ilgili eksiklerin ivedilikle giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Nizip Halinde mevzuatın öngördüğü kriterlerin idare tarafından tam olarak sağlanmadığı tespit edilmiştir. 5957 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, toptancı halinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özelliklerinin çoğu tesis edilmemiştir. Ayrıca, 56 işletmeden 26’sının fiilen çalıştığı, 17 işletmenin ise en az bir kriteri yerine getirmediği belirlenmiştir. İdare, yalnızca teminatlarla ilgili açıklama yapmış, diğer eksiklikler hakkında herhangi bir bilgi vermemiştir. Bu durumun ivedilikle giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |