| ÖZET: Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından verilen lisanslar için sağlık tesisleri tarafından yapılan ödemelerde damga vergisi tevkifatının geç yapıldığı veya hiç yapılmadığı tespit edilmiştir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na göre, bu vergilerin zamanında tahsil edilmesi ve ödevlerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Uygulamadaki eksiklikler, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesine yol açmaktadır. |
BULGU: Nükleer Düzenleme Kurumundan Temin Edilen Sertifikalara Ait Ödemelere İlişkin Damga Vergisi Tahsilatının Geç Yapılması veya Yapılamaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından verilen lisanslar için sağlık tesisleri tarafından yapılan ödemelerden damga vergisi tevkifatının geç yapılmakta olduğu veya yapılmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisi mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu ve resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 8’inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Damga Vergisi Kanunu’nun 15’inci maddesinde damga vergisinin makbuz karşılığı, istihkaktan kesinti yapılması veya basılı damga konulması şekillerinden biriyle ödeneceği ve hangi işlemler için ne suretle uygulanacağını tespite Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu; 19’uncu maddesinde genel ve özel bütçeli dairelerle il özel idareleri ve belediyeler, bankalar, iktisadi kamu teşekkülleri ile bunların iştirakleri ve müesseseleri ve benzeri teşekkül, iştirak ve müesseselerin ödemelerinde kullanılan ve nispi vergiye tabi bulunan makbuzlarla bu mahiyetteki kağıtlara ait vergilerin, bu ödemelerin yapılması, avans suretiyle ödemelerde avansın itası sırasında ilgili daire ve müesseseler tarafından istihkaklardan kesinti yapılması şekliyle ödenmesine Hazine ve Maliye Bakanlığınca izin verilebileceği; 23’üncü maddesinde genel bütçeli daireler dışında kalan ve istihkaktan kesinti yapmak durumunda bulunan daire ve müesseseler tarafından bir ay içinde kesilen damga vergisinin, ertesi ayın 20’nci günü akşamına kadar ödemenin yapıldığı yer vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve 26’ncı günü akşamına kadar yatırılacağı; 26’ncı maddesinde resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tesbit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları hükmü yer almaktadır.
Sağlık tesisleri tarafından Nükleer Düzenleme Kurumunca sunulan hizmetler kapsamında radyasyon kaynaklarına ilişkin lisanslama başvuruları için hizmet alımı gerçekleştirilmektedir. Nükleer Düzenleme Kurumu, hizmet bedelinin tamamının kurum hesabına yatırılması halinde hizmeti sunmakta olup ödemenin gerçekleştiği durumda damga vergisi tahsil edilememektedir. Damga vergisinin tahsili, idarelerin resmi yazı ile Nükleer Düzenleme Kurumuna başvurarak damga vergisi tutarının iadesini istemesi halinde gerçekleşmektedir.
Yapılan incelemede, sağlık tesislerinin Nükleer Düzenleme Kurumundan temin ettiği hizmetler için ödenen tutarlardan damga vergisi tevkifatı yapılmadığı tespit edilmiştir. Uygulamada bazı sağlık tesisleri tarafından damga vergisinin tahsili için resmi yazı ile Nükleer Düzenleme Kurumuna başvurulduğu, bazı sağlık tesislerinin ise resmi yazı ile damga vergisini istemediği görülmüştür. Ancak 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tabloda yer alan kâğıtların imzalanmak suretiyle verginin doğduğunun kabulü ile sağlık tesislerince tevkifat yapılarak suretiyle damga vergisi tahsilatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Mevcut uygulama, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesine veya eksik tahakkuk ettirilmesine neden olmaktadır.
Bu itibarla Nükleer Düzenleme Kurumunca sunulan hizmetler kapsamında gerçekleştirilen ödemeler ile birlikte damga vergisi tevkifatının yapılması ve vergilendirme ile ilgili ödevlerin zamanında yerine getirilmesi gerekmektedir.