|
ÖZET: Ödeme aşamasında vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösteren belgenin aranmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, mal veya hizmet alımı ile yapım işleri kapsamında hak sahiplerine yapılan ödemelerde, bu belgenin tahakkuk aşamasında kontrol edildiği görülmektedir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi ve ilgili tebliğler, 5.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borçlar için belgenin ödeme aşamasında talep edilmesini zorunlu kılmaktadır.
İncelemeler sonucunda, hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına dair belgenin, ödeme aşamasında değil, tahakkuk aşamasında kontrol edildiği anlaşılmıştır. Bu durum, belgenin geçerlilik süresi olan 15 gün içinde yapılması gereken ödemelerde sorun yaratmaktadır. Kamu idaresi, 2024 yılı Ağustos ayından itibaren ödeme aşamasında bu belgenin aranmasına başlamıştır; ancak bu uygulamanın zamanında hayata geçirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösteren belgelerin kontrolü, kamu idaresinin yükümlülükleri arasında yer almaktadır. |
BULGU: Ödeme Aşamasında Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Durumunu Gösterir Belgenin Aranmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Mal veya hizmet alımı ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapılan ödemelerde ödeme aşamasında aranması gereken vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösterir belgenin tahakkuk aşamasında arandığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi ve Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği’nin Birinci Kısım, İkinci Bölüm “Diğer Korunma Hükümleri” başlıklı alt bölümünün “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı kısmında 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kurumların, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemeler sırasında istihkak sahiplerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine (5.000 TL’yi aşan) vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde; kamu idaresi tarafından mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle yapılacak ödemeler sırasında hak sahiplerinin tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması, 2024 yılı için tutarı 5.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borcu bulunması durumunda ise istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılmasının zorunlu olduğu ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapılan ödemeler sırasında istihkak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin ödeme aşamasında teyit edilmesi gerekirken tahakkuk aşamasında teyit edildiği tespit edilmiştir. Tanzim edildikleri tarihten itibaren 15 gün geçerli olan vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin tahakkuk aşamasında aranılması tahakkukundan itibaren 15 günü aşan ödemelerde geçerli olmamaktadır.
Kamu İdaresince, vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösterir belgelerin tahakkuk aşamasında alındığı, ödeme aşamasında ilgili belgenin aranmasına 2024 Ağustos ayında başlandığı belirtilmiştir.
İdare tarafından istihkak sahipleri bakımından vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin ödeme aşamasında aranılması gerekmektedir.