|
ÖZET: Ödeme emri belgelerinin düzenlenmesiyle ilgili yapılan incelemeler, bu belgelerin harcama birimleri yerine muhasebe birimi tarafından hazırlandığını ve harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ile muhasebe yetkilisinin aynı kişilerde toplandığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33. maddesi, bir giderin yapılabilmesi için gerekli onayların ve belgelerin düzenlenmesini şart koşmaktadır. Ayrıca, aynı Kanun’un 60. maddesi, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevlerinin aynı kişide birleşemeyeceğini belirtmektedir.
Bu durum, harcama birimleri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygunluğunu zedelemekte ve mali kontrol süreçlerini olumsuz etkilemektedir. İlgili kanun hükümleri gereğince, harcama birimleri tarafından yapılan iş, mal ve hizmet alımlarında ödeme emri belgelerinin harcama birimi tarafından düzenlenmesi ve harcama ile ödeme süreçlerinin farklı kişilerce yürütülmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda düzeltici önlemler almaya başlamıştır. Bu bağlamda, harcama birimlerinin düzenlediği belgelerin uygun şekilde hazırlanması ve görevlerin ayrılması için gerekli tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Ödeme Emri Belgelerinin Mevzuat Hükümlerine Uygun Olarak Düzenlenmemesi ve Harcama Yetkilisi ile Muhasebe Yetkilisi Unvanlarının Aynı Kişide Birleşmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Ödeme emri belgelerinin harcama birimleri yerine muhasebe birimince hazırlandığı ve harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisinin aynı kişilerde birleştiği ödeme emri belgelerinin bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesi;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.”
şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanunu’nun “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde;
“Harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez. Malî hizmetler biriminde ön malî kontrol görevini yürütenler malî işlem sürecinde görev alamazlar.” denilerek harcama sürecinde birleşemeyecek görevler belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmüne göre harcama birimlerince iş, mal ve hizmet alındığında veya gerçekleştirildiğinde görevli kişilerce gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği ve harcamayı yapan ile ödemeyi gerçekleştiren kişinin aynı kişi olmayacağı düzenlenmiştir.
İdarenin harcama birimleri tarafından gerçekleştirilen harcamalara ilişkin ödeme emri belgelerinin ilgili birim tarafından değil muhasebe birimince hazırlandığı ayrıca ödeme emri belgelerinin bir kısmında harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisinin aynı kişi olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresince bulguya ilişkin düzeltici işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, mevzuat hükümlerine göre İdarenin her harcama biriminin gerçekleştirmiş olduğu iş, mal veya hizmet alımları kapsamında yapacağı ödemeler için ödeme emri belgelerinin harcama birimi tarafından düzenlemesi diğer taraftan harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevlerinin farklı kişiler tarafından yerine getirilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.