|
ÖZET: Ödeme evrakına ekli sipariş fişleri ile yapılan ödemelerin tutarsızlık göstermesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekmektedir. Büyükşehir İlçe Belediyesi, malzeme ihtiyaçları için sipariş fişi düzenleyerek malzeme teslim almasına rağmen, teslim alınan malzeme ile satıcı tarafından düzenlenen faturadaki malzeme türü ve miktarının uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22. maddesi, ihtiyaçların belirli koşullar altında ilansız ve teminatsız temin edilebileceğini belirtmektedir.
Doğrudan temin süreci, ihtiyaç tespiti, onay belgesi düzenlenmesi, piyasa fiyat araştırması gibi aşamalardan oluşmaktadır. Bu süreçlerin her biri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde titizlikle yürütülmelidir. Ancak uygulamada, malzeme alımında yaşanan uyumsuzluklar, sürecin eksik veya hatalı yürütüldüğünü göstermektedir. Kamu İdaresi, bu durumun sehven bir hata olduğunu ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, malzeme alımında teslim alınan ürünlerin ve faturaların içeriği arasında kesin bir uyum sağlanması zorunludur. Bu tür tutarsızlıkların önlenmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Ödeme Evrakına Ekli Sipariş Fişleri İçerikleri ile Yapılan Ödemenin Farklı Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin, malzeme ihtiyacı için sipariş fişi düzenlenerek satıcıdan malzeme teslim alındığı fakat teslim alınan malzeme tür ve miktarı ile satıcı tarafından düzenlenen faturada yer alan malzeme tür ve miktarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde;
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.
Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
Denilmektedir.
Kanundaki bu düzenlemeye göre oluşturulan alt mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudan temin süreci;
– İhtiyacın Tespiti,
– Onay Belgesi Düzenlenmesi,
Onay Belgesi: alım konusu işin nev’i, niteliği, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulü, avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi ifade eder.
– Görevlendirme Yapılması,
– Piyasa Fiyat Araştırması Yapılması,
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği Örnek 3 kullanılarak piyasa fiyat araştırması yapılır.
– Fiyatın Harcama Yetkilisi Tarafından Onaylanması,
Piyasa fiyat araştırması tutanağının altına harcama yetkilisi tarafından olur verilmek suretiyle gerçekleştirilebilir.
– 4734 sayılı Kanun’un 62/ı Maddesine Göre %10 Kontrolünün Yapılması,
– Alımın Yapılması,
Fatura düzenlenmesi, gerekli hallerde muayene kabul belgeleri ve taşınır işlem fişinin düzenlenmesi suretiyle alım yapılır.
– Ödeme,
Ödeme Emri Belgesi ekleri ile beraber düzenlenir ve ödeme yapılır.”
Şeklinde yürütülmelidir.
Uygulamada, malzeme ihtiyacı için sipariş fişi düzenlenerek satıcıdan malzeme teslim alındığı fakat teslim alınan malzeme tür ve miktarı ile satıcı tarafından düzenlenen faturada yer alan malzeme tür ve miktarının uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, sehven hata yapılmış olduğu, sonraki süreçte bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, teslim alınan malzeme ile satıcı tarafından düzenlenen faturanın içeriği malzeme türü ve miktarı açısından uyumlu olması gerekmektedir.