|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, önemli bir kısmının nakit olarak 100-Kasa hesabından gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in ilgili maddeleri, kurum amirleri tarafından belirlenen limitlerin üzerinde nakit bulundurulmaması ve avansların 30 gün içinde mahsubunun veya iadesinin yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, sosyal tesislerle ilgili ödemelerin banka aracılığıyla yapılması esas kabul edilmiştir.
Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi İktisadi İşletmeler ve Sosyal Tesisler Yönetim Kurulu, Temmuz 2019 itibarıyla nakit satış uygulamasını kaldırarak, POS makineleri ile kredi ve debit kartlarıyla satış yapılmasına karar vermiştir. İncelemeler sonucunda, 100-Kasa hesabında toplam 790.430,51 TL işlem gerçekleşmiş, bunun 238.525,88 TL’si banka hesabına aktarılmıştır. Nakit işlemler, yurtiçi satışların yaklaşık %13’ünü oluşturmaktadır. Yapılan bulgulara dayanarak, işletmenin nakit işlemlerinin belirli durumlarla sınırlandırılması gerektiği, yalnızca resepsiyondan gerçekleştirilebileceği ve firmalara ödemelerin banka havalesi ile yapılmasının teşvik edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, nakit işlemlerin oranının azaltılması ve banka aracılığıyla gerçekleştirilebilecek ödemelerin nakit olarak yapılmaması önem arz etmektedir. |
BULGU: Ödeme ve Tahsilatlarda İşlemlerin Nakit Olarak Gerçekleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İşletmenin hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; 2021 yılında yapılan ödeme ve tahsilatlardan önemli bir kısmının 100-Kasa hesabından nakit olarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
2021-1 Sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Ortak hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde; görevliler nezdinde kurum amirleri tarafından belirlenen miktarın üzerinde nakit bulundurulmaması, avans olarak verilen tutarların en geç 30 gün içinde mahsubunun veya iadesinin sağlanması ile ödeme ve tahsilatların banka vasıtasıyla yapılmasının esas olduğu belirtilmiş, sosyal tesislerle ilgili olarak yapılacak ödeme ve tahsilatlarda bu kurallara uyulacağı hüküm altına alınmıştır.
Bununla birlikte, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi İktisadi İşletmeler ve Sosyal Tesisler Yönetim Kurulu’nun 01.07.2019 tarih ve 191 sayılı toplantısında, ÇÖMÜ Dardanos Yerleşkesi İktisadi İşletmesinde Temmuz 2019 tarihi itibariyle tesislerden nakit para ile satış uygulamasının kaldırılması bunu yerine mevcut POS makineleri ile kredi kartı ve debit kartlarıyla satış ve hizmetin sunulması kararlaştırmıştır.
Yapılan incelemede, 100-Kasa hesabının 397.535,98 TL borç ve 392.894,53 TL alacak toplamı tutarı 790.430,51 TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutardan, kasa varlığında birikip de banka hesabına gönderilen 238.525,88 TL tutar düşüldüğünde, İşletmenin 100 Kasa hesabından nakit olarak gerçekleştirdiği ödeme ve tahsilatın toplam tutarı 551.904,63 TL olarak görünmektedir. Kasadan yapılan sadece tahsilat tutarı İşletmenin yurtiçi satışlarının yaklaşık %13’üne tekabül etmektedir.
İşletme tarafından nakit işlemlerin zorunlu olarak yapıldığı durumlar belirtilmiş, bulguya istinaden yeni bir yönetim kurulu kararı ile sadece belirli durumlarda nakit işlemlerin yapılabileceği ve bu işlemlerin sadece resepsiyondan gerçekleştirileceği, bununla birlikte küçük de olsa firmalara nakit yerine artık banka havalesi ile ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, İşletmenin ödeme ve tahsilatlarının kasadan yapılması uygulamasının sınırlandırılması, nakit işlemlerin yurtiçi satış tutarına oranının mümkün olduğunca azaltılması ve banka vasıtasıyla da yapılabilecek ödemelerin nakit olarak yapılmamasının sağlanması gerekmektedir.